Door Conny van Ruitenbeek, die hier haar afstudeerontwerp “Een passende interventie voor Parkinsonpatiënten binnen Careyn Utrecht Stad” samenvat. 

Inleiding

Naar schatting  zijn er 60.000 mensen in Nederland met Parkinson. Door een tekort aan dopamine in de hersenen kunnen Parkinsonpatiënten problemen ervaren zoals met lopen, evenwicht en coördinatie. Bovendien kunnen tremoren, trage bewegingen, stijfheid, stemmingswisselingen, geheugenproblemen, slapeloosheid en vermoeidheid optreden, zo stellen de National Institute on Aging  en de Parkinson’s Foundation. Voor Parkinsonpatiënten bestaat een multidisciplinaire aanpak in de vorm van een intensief (poli)klinische revalidatieroute, in 2020 ontworpen door de Federatie van Medisch Specialisten. Een (poli)klinische revalidatieroute volgen kan onder andere in de Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ). Sinds 2017 heeft Careyn Utrecht Stad (US) een Parkinsonafdeling binnen de GRZ, waar een intensief (poli)klinische revalidatieroute kan worden gevolgd. Uit een interne analyse bleek dat Parkinsonpatiënten onvoldoende toegang hebben tot de (poli)klinische revalidatieroute. Dit komt omdat onvoldoende duidelijk is met wie er samengewerkt wordt in de Parkinsonzorg binnen Careyn US. Bovendien zijn taken, rollen en verantwoordelijkheden van de Parkinsonhulpverleners zoals (Parkinson)verpleegkundigen niet duidelijk.  

Onderzoeksmethode 

Zowel voor het interventieontwerp als het implementatieadvies werd literatuuronderzoek uitgevoerd. Ook is voor het implementatieadvies een praktijkonderzoek uitgevoerd dat bestond uit het face-to-face afnemen van de concept-vragenlijst Zelfevaluatie Implementatie van Zorgpaden, die Van Zelm en collega’s in 2022 publiceerden. De respondenten waren een wijkverpleegkundige, verpleegkundige van de Parkinsonafdeling en een Parkinsonverpleegkundige.  Voor een beschrijving van de methoden van literatuuronderzoek en veldonderzoek verwijs ik naar mijn afstudeerpaper.  Op verzoek van de redactie laat ik deze hieronder achterwege.  

Resultaten 

Het zorgpad uit 2018 van Everink en collega’s  zo bleek uit de literatuurstudie, is een goede interventie die ervoor kan zorgen dat de Parkinsonzorg binnen Careyn US verder op elkaar aansluit. De zorgpadcoördinatie van deze auteurs is toegevoegd aan het zorgpad, zodat er één aanspreekpunt is voor de betrokken hulpverleners over het optimaliseren van het zorgproces. Ook vindt minimaal één keer per jaar overleg plaats tussen de hulpverleners van de Parkinsonafdeling, wijkverpleging en Parkinsonverpleegkundigen met als doel het bespreken van eventuele knelpunten en onderlinge samenwerking.  Een andere uitkomst van de literatuurstudie betreffen bevorderende- en belemmerende factoren voor de implementatie van het zorgpad van twee andere onderzoeksgroepen (tabel 1).  

Praktijkonderzoek  

De respondenten ervaren veel werkplezier bij Careyn US. Twee van de drie respondenten geven aan dat hun teamleden zeer intrinsiek gemotiveerd zijn. Eén respondent zegt dat haar team matig intrinsiek gemotiveerd is. Binnen de teams van de respondenten zijn geen geschoolde zorgpad-ondersteuners aanwezig om te helpen met de zorgpad-methode. De bevorderende- en belemmerende factoren vanuit het praktijkonderzoek voor de implementatie van het zorgpad staan in Tabel 2 weergegeven.  

Op basis van de implementatiediagnose is gekozen om de educatieve strategie te gebruiken. Volgens Wensing & Grol in 2017 is deze strategie bedoeld om kennis en vaardigheden te vergroten, zodat gebruikers de innovatie kunnen hanteren. Voor het implementatieplan zijn hun  fasen toegepast, namelijk: oriëntatie; inzicht; acceptatie; verandering en behoud. De belangrijkste acties uit het implementatieplan zijn: inventarisatie van middelen en financiële haalbaarheid; informeren stakeholders (waaronder hoofdgebruikers) over het zorgpad en implementatie; inventariseren en delen van taken, rollen en verantwoordelijkheden; managers en Parkinsonverpleegkundigen vervullen voortrekkersrol; bevordering van multidisciplinaire samenwerking; integratie binnen bestaande werkprocessen en het meten en doorontwikkelen van het zorgpad.  

Kortom 

De doelstelling is het ontwikkelen en implementatie-gereed maken van een trajectontwerp waarmee de toegang tot (poli)klinische revalidatie voor Parkinsonpatiënten verzekerd wordt.  Hiervoor is een samengesteld zorgpad ontwikkeld dat is opgebouwd vanuit twee bestaande zorgpaden. De Parkinsonverpleegkundigen hebben in het nieuwe zorgpad een grotere rol. Dit kost de Parkinsonverpleegkundige extra tijd. Er moet worden uitgezocht of dit in de praktijk haalbaar is. Dat was bij het publiceren van het zorgpad nog niet bekend. 

Over de auteur 

Conny van Ruitenbeek (1986), teamleider Zorg thuis bij Silverein. Binnen de zorg heeft ze in diverse branches mogen werken als helpende, verzorgende en (hbo)verpleegkundige. Als voormalig wijkverpleegkundige heeft zij haar passie gevonden in de wijkverpleging. Zij schreef dit artikel op basis van haar paper voor de afstudeeropdracht voor de Masteropleiding Innovatie van Zorg en Welzijn (MIZW) van de Hogeschool Utrecht. Conny is te bereiken via: connyvanruitenbeek@gmail.com  

Zoektermen op internet:

Parkinson, Careyn, Parkinsonismen, literatuuronderzoek, Silverein, zorgpad, poliklinische revalidatie