Preventie
Ziekenhuizen
Beleidsontwikkeling
Werkklimaat
Patiëntaspecten
Digitalisering
Eerste lijn
langdurige zorg
Nieuws
Archief
Hoofdstuk Zorg in het Coalitieakkoord 2026-2030: onuitvoerbaar zonder de burger!
Door Pieter Vos. Inleiding Het Coalitieakkoord van 30 januari 2026 bevat de...
Post-covid zorg – hoe nu verder? Een oproep aan VWS
Door Wink de Boer, internist en MDL-arts. Onderzoek, onderzoek en onderzoek, maar bereikbare...
Verander de SEH-zorg. Begin bij het tarief?
Door Prof.mr. Jaap Sijmons, emeritus hoogleraar Gezondheidsrecht, Molengraaf Instituut,...
Heet, heter, heetst. Een welkom maar onvolledig advies van de Gezondsheidsraad over klimaatadaptatie
Door Johan Mackenbach. Inleiding Terwijl ik dit schrijf hebben we alweer de eerste hittegolf van 2026 achter de rug. Die kwam niet alleen uitzonderlijk vroeg, maar was dankzij klimaatverandering ook enkele graden heter dan vroeger het geval zou zijn geweest. Kort voor...
Digitale consultvoering op de huisartenposten vordert maar kan sneller
Guus Schrijvers interviewt Dianne Jaspers* Inleiding van de redactie In navolging op het eerder verschenen artikel in januari 2024 in deze nieuwsbrief over digitale consultvoering op de huisartsenpost zijn er twee interviews daarover als update van die...
Vroege economische analyses bevorderen bewijs, ontwikkeling en betaalbaarheid van zorginnovaties
Door Chris van Lieshout, gepromoveerd zorgonderzoeker en werkzaam op het UMC Utrecht. Samengevat proefschrift: Van Lieshout C van, Improve Fast & Improve Cheap: Early Health Economic Analyses During Innovation Development, PhD thesis, Utrecht University, Julius...
Over meerjarenakkoorden, wachtlijsten en boter-bij-de-vis 1992-2005 (Aflevering 15)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
Geriatrische Spoedeisende zorg op de SEH leidt tot minder opnamen en verkort ligduur
Door Marthe Ribbink, arts, AmsterdamUMC en Vera Hogervorst, verpleegkundig specialist AGZ, Tergooi MC/AmsterdamUMC. Samengevatte publicatie: Hogervorst VM, M Ribbink, R van Eekelen, BM Buurman, A De Jonghe, JL en M Vroomen, Association between older patients receiving...
Grote hervorming in Finland was aanslag op moraal zorgprofessionals
Door Guus Schrijvers, redacteur. Samengevat artikel: Kihlstöm L, M Viita-ahoa, I Keskimäki , LK Tynkkynen, How health workers experience health system reform: A qualitative study from Finland, Health Policy, 2026 Inleiding van de redacteur Hervormingen van de...
Wie gebruiken zelfmanagement-apps van de kanker.nl Appstore?
Door Anne de Korte, Liza van Deursen, Marije van der Lee, Jiska Aardoom, Nicole Ezendam, Peter Heine, Floortje Mols, Helmie Mulder-Mertens, Myrle Stouten en Chantal Lammens. Samengevat artikel: Korte AM de, L van Deursen, ML van der Lee et al, Who uses self‑management...
Myocafé: een groeiende digitale ontmoetingsplaats voor mensen met spierziekten
Guus Schrijvers interviewt Ricardo Bronsgeest en Gemma Bierman. Ricardo Bronsgeest is programmamanager belangenbehartiging inclusie sociaal domein en langdurige zorg en Gemma Bierman is programmamanager Informatie & Onderling contact bij Spierziekten Nederland....
Huisartsen en AI: de handreiking is er – maar is de praktijk er klaar voor?
Door Rube van Poelgeest (zorgonderzoeker te Maarn), Hans Peucker (huisarts te Houten) en Bart van Pinxteren (huisarts te Utrecht). Transparantie: de auteurs zijn betrokken bij de ontwikkeling van de DigiLadder via SpinDok (zie ook de transparantieverklaring aan...
“Digitale consultvoering speelt een belangrijke rol in het toegankelijk houden van de huisartsenspoedzorg”
Guus Schrijvers interviewt digi-huisarts Vivienne Westerling over haar ervaringen op de digitale huisartsenpost (Digi-hap) Eemland. Door Guus Schrijvers, redacteur. Inleiding van de redactie In navolging op het eerder verschenen artikel in januari 2024 in deze...
Waarom langdurigezorgbeleid en flexibele werkregelingen cruciaal zijn voor werkende mantelzorgers
Door Samuel Briones, onderzoeker. Samengevat proefschrift: Briones SB, When everything is falling on you: Working carers’ capabilities to reconcile care and employment, PhD thesis, Utrecht University, 12 March2026 Inleiding van de redactie Het beleid van overheden in...
Over zuinig met zorg, de zorgkloof en het eerste kabinet-Kok 1994-1998 (Aflevering 14)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
De Nederlandse ouderenzorg: analyse noopt tot heroverweging
Door Marcel de Krosse, arts publieke gezondheidszorg. Woord vooraf van de redactie Begin mei 2026 deden de redacteuren van deze Nieuwsbrief in een editorial een oproep aan de lezers. De vraag was of men wilde reageren op een opsomming van 35 factoren die de capaciteit...
Human in the loop – maar welke human? Waarom AI de burger centraal zet in de zorg van morgen
Door Jan Christiaan Huijsman, strategisch adviseur bij Achmea Zilveren Kruis.Dit artikel is geschreven op persoonlijke titel. Imperfectie en risico’s De maatschappelijke discussie over kunstmatige intelligentie in de zorg wordt opvallend vaak gevoerd vanuit risico’s....
Eigen bijdrage voor wijkverpleging verhoogt drempel aan de voordeur
Door Benjamin Wendt, Joris Berlage, Kim de Groot en Jessica Veldhuizen, allen met een wijkverpleegkundige vooropleiding. Inleiding Na de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025, lag er voor het minderheidskabinet tussen D66, CDA en VVD op 30 januari 2026 een...
MatchWlz Friesland: collectieve verantwoordelijkheid bij een complexe zorgvraag
Door Tomas de Berg, Strategisch adviseur bij De Friesland. Introductie In de vroege ochtend ontstaat op de gang van een woonvoorziening een acute escalatie. Een cliënt raakt ernstig overprikkeld en vertoont wederom ontregelend gedrag. Medewerkers zetten in op...
De hervorming van de Duitse wettelijke ziektekostenverzekering sinds 2024
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding De Duitse Gesetzliche Krankenversicherung biedt meer dan 70 miljoen Duitse burgers, 90% van de bevolking, wettelijke verzekering van zorg en ziekengeld bij zo’n 100 Krankenkassen1. Tien procent van de...
Bevolkingsonderzoek naar kanker onder de loep
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p., docent professionele ontwikkeling artsen en zorgcriticus te Leeuwarden. Besproken artikel: Mali W en van der Graaf Y. Screenen op kanker: zegen of vloek?; Ned Tijdschr Geneeskunde 19 maart 2026 Dit artikel gaat over...
Bespreking van het advies van de KNAW “Wetenschap als Recept, het belang van de wetenschap voor passende geneesmiddelenzorg“
Door Evert Jan van Lente. Inleiding De Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) heeft een adviescommissie ingesteld met de opdracht: hoe kan wetenschappelijk onderzoek op het gebied van geneesmiddelen bijdragen aan duurzame, zinvolle en betaalbare...
Kansen en bedreigingen voor de gezonde fietscultuur; De E-bike-paradox
Door Frank Backx en Maarten Koornneef. Nederland kent meer fietsen dan inwoners (24 versus 18 miljoen) en is daarmee onbetwist fietsland nummer 1 ter wereld. Nederland staat ook bovenaan als het gaat om het gemiddelde percentage verplaatsingen per fiets ten opzichte...
Beleidsbrief VWS over passende zorg: te veel wensdenken, wetgeving en te weinig gedragseconomie
Editorial: geschreven door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren. Besproken VWS-publicaties: 36800 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2026, Nr. 191 Beleidsbrief van de ministers...
“Invoering van passende zorg kan de stijging van de kosten van zorg met zeker 10 procent dempen”
Guus Schrijvers Interviewt Freek Korver, voorzitter Raad van Bestuur van ziekenhuis Bernhoven. Inleiding van de redactie Bernhoven, het ziekenhuis in Uden, begon in 2014 als een van de eerste met passende zorg. In de periode 2020 – 2024 verschenen in deze Nieuwsbrief...
Beleidsmakers en zorgprofessionals: Prioriteer medicatieontrouw en pak dit aan, want het is het waard
Door Maria Achterbosch, medisch socioloog en verpleegkundige te Groningen. Samengevat artikel: Achterbosch M, N Aksoy, GD Obeng et al, Clinical and economic consequences of medication nonadherence: a review of systematic reviews, Front Pharmacol. 2026 Maart...
Het succes van het SER-advies Werk en Mantelzorg hangt af van de mate waarin we de mantelzorger regie durven te geven
Door Esther Hendriks & Bronne Pot, beiden werkzaam bij MantelzorgNL. Werk en mantelzorg moeten beter te combineren zijn. En er moet meer worden geïnvesteerd in een zorgzame samenleving. Dat zijn de conclusies van het advies Mantelzorg en werk in een zorgzame...
Waarom substitutie meer vraagt dan goede bedoelingen
Door Jesper Dros. Samengevat proefschrift: Dros JT, Substitution of care: Alignment of incentives within the Dutch healthcare system, academisch proefschrift, Tilburg University, 15 december 2025. Inleiding van de redactie Hieronder volgt een bespreking van een...
“Engelse regering streeft naar meer preventie, verbreding eerstelijn en overgang naar digitale zorg” Deel 2 (met nawoord van de redactie)
Guus Schrijvers interviewt Chris Naylor, zorgonderzoeker bij King’s Fund te Londen. Inleiding van de redactie Op 13 april hield onderzoeker Chris Naylor een plenaire voordracht over het lange termijnbeleid voor de Engelse gezondheidszorg sinds het jaar 2000. Hij deed...
Patiëntenparticipatie tijdens multidisciplinaire teambesprekingen in de GGZ is motor voor herstel en partnerschap
Door Kevin Berben. Samengevatte dissertatie: K. Berben, Patient participation in multidisciplinary team meetings in mental healthcare, Universiteit Gent & Universiteit Hasselt (B), mei 2025. Inleiding van de redactie Hieronder volgt een bespreking van een...
Stelselaanpassingen en kostenbeheersingsbeleid tijdens Paars I 1994-1998 (aflevering 13)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
Voorschrijven door apothekers: van informele praktijk naar formele rol
Door Josephine F. Mertens-Stutterheim & Thomas G.H. Kempen, apothekers. Samengevat artikel: Kempen TGH, F Zohra en JF Mertens, Competencies needed for pharmacist prescribing: A qualitative study of competency frameworks to identify gaps in Dutch pharmacy...
De-implementatie van niet passende, low value zorg. Wat heeft prioriteit en wat werkt?
Door Wim van Harten. Inleiding Al langer wordt internationaal aandacht gevraagd voor het fenomeen `low value care. Campagnes als Choosing Wisely in de VS, het werken met de verstandige keuzes door de FMS en de Beter Laten lijst van V&VN zijn voorbeelden van het...
Woningverduurzaming verbetert de gezondheid van kinderen
Door Vincent Roberdel, Ioulia Ossokina, Jos van Ommeren en Theo Arentze, onderzoekers bij TU Eindhoven en Vrije Universiteit. Samengevat artikel: Roberdel VP, IV Ossokina,J van Ommeren en TA Arentze, Effect of energy-efficient homes on residents’ health: evidence from...
Waarom investeren in vrouwengezondheid een maatschappelijke en economische noodzaak is
Door Noa de Smit, Isa Bijloo, Felicia Yarde en Judith Huirne. Samengevat artikel: Bijloo I, de Smit N, Yarde F et al. Why investing in women's health is a societal imperative , The Lancet, 407, 926-929, maart 2026 Inleiding Vrouwengezondheid staat wereldwijd steeds...
“Engelse regering streeft naar meer preventie, verbreding eerstelijn en overgang naar digitale zorg” (Deel 1)
Guus Schrijvers interviewt Chris Naylor, zorgonderzoeker bij King’s Fund te Londen. Inleiding van de redactie Op 13 april hield onderzoeker Chris Naylor een plenaire voordracht over het lange termijnbeleid voor de Engelse gezondheidszorg sinds het jaar 2000. Hij deed...
Dat maak ik zelf wel uit!
Door Leon Wever, voormalig directeur Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Besproken boek: Brigit Toebes; Dat maak ik zelf wel uit; reflecties over gezondheid, vrijheid en recht. Boom 2026. In de periode van voorbereiding van deze publicatie vernamen...
Hoe kan de GGZ het herstelproces van betekenisgeving bij zorgontvangers beter ondersteunen?
Door Nienke van Sambeek, die hieronder de resultaten van haar proefschrift samenvat en actualiseert. Samengevat proefschrift: Nienke van Sambeek, Recovering context in Psychiatry: On the merits of narrative meaning making for recovery, care and research in a medical...
De stelselwijziging verloopt in de jaren 1992-1994 moeizaam (aflevering 12)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
Een oproep aan de lezers: Wie doet een voorspelling over de behoefte aan verpleeghuiszorg?
Door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren van de Nieuwsbrief Zorg en Innovatie. Inleiding Zorgkantoren contracteren geen lege bedden. Hoe nu verder? CZ, VGZ en ZK vinden hier al wat van. De Nza laat weten dat lege bedden helemaal niet gecontracteerd c.q....
Voor Elkaar-teams en laagdrempelige ggz: that’s different cook uit Deventer
Guus Schrijvers interviewt Lars Wijnhoud, WMO-wethouder in Deventer. Inleiding van de redactie In 2025 verscheen het rapport Van Verhelpen naar Voorkómen. Het Toezicht Sociaal Domein (TSD) van VWS publiceerde het stuk op basis van een evaluatiestudie bij vier...
Resultaat van hervormingen in de Nederlandse zorg
Door Hans Maarse en Patrick Jeurissen, zorgonderzoekers. Samengevat boek: Hans Maarse & Patrick Jeurissen, Hervormen van de zorg, radboud university press, Gratis te downloaden op: www.radbouduniversitypress.nl, 2026. Samengevat is alleen hoofdstuk 4 (p 30...
Het sociale domein in ondersteunende zorg
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p., docent professionele ontwikkeling artsen en zorgcriticus te Leeuwarden. Besproken artikel: Oosterveld M, e.a., Nivel rapport, februari 2026 Samenwerking tussen zorg en sociaal domein bij palliatieve zorg en ondersteuning....
Level 1 traumazorg: noodzakelijk voor elke oudere zwaargewonde patiënt?
Door Sara van Ameijden, ANIOS Chirurgie en promovendus. Samengevat artikel: Ameijden S van, P Boele van Hensbroek, D Boersma et al, Is level 1 trauma care necessary for all severely injured older patients? Evaluating undertriage and feasibility of care in major and...
Terug naar de jaren ’80? Over de evaluatie van de Wlz-openstelling voor mensen met een psychische aandoening
Door Jan Berndsen. Inleiding Een jaar geleden interviewde Guus Schrijvers mij voor deze nieuwsbrief over deze Wlz openstelling. Citaat uit de inleiding van dit interview: “In 2015 ging de financiering vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ, voorheen AWBZ) voor...
Waarom zorg- en welzijnsprofessionals vertrekken en wat werkgevers wél kunnen beïnvloeden
Door Rianne Op den Buijsch & Monique Veld, beleidsadviseurs en onderzoekers bij Transvorm, regionaal samenwerkingsverband van werkgevers in zorg en welzijn in Noord-Brabant. Besproken onderzoek: Transvorm, (2026). Uitstroomonderzoek Zorg en Welzijn 2025:...
De ontwikkeling van de stelselwijziging volgens Dekker in 1986 (aflevering 11)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
Voorjaarsnota van kabinet knijpt IZA- en AZWA-doorbraakmiddelen af
Door Guus Schrijvers en Robert Mouton, redacteuren van deze nieuwsbrief. Besproken document: Kabinet Jetten, Voorjaarsnota 2026, Den Haag, 27 maart 2026, 282 pagina's. Inleiding De hier te bespreken Voorjaarsnota bevat de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2031...
Nieuwe wethouders voor sociaal domein en preventie: Zoek actief samenwerking met collega-wethouders in de regio
Guus Schrijvers interviewt Leonard Geluk, algemeen directeur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Tussen aanhalingstekens staat de tekst van Geluk. Voor de cursief getypte tekst en de vragen is de redactie verantwoordelijk. Inleiding van de redactie Op 18...
Orpheus keek om – laten wij dat niet doen: NZA-toezicht op fysiotherapie vraagt om vooruitkijken
Door Rutger F. IJntema, Di-Janne Barten, Thomas J. Hoogeboom. Besproken rapport: NZA, Marktonderzoek Fysiotherapeutische zorg: Eindrapport, februari 2026. Inleiding Volgens de Griekse mythologie verloor Orpheus, de grootste musicus die ooit leefde, zijn geliefde...
Pandemische paraatheid is weer beleid
Guus Schrijvers interviewt André Rouvoet, voorzitter GGD GHOR Nederland. Inleiding van de redactie Op 27 maart stuurde minister Hermans (VWS) een Kamerbrief over het pakket Pandemische Paraatheid voor de komende jaren. Daarin stelt zij dat op de VWS-begroting € 177...
Gebruik opbrengst tijdige behandeling van overgewicht voor preventie van overgewicht
Guus Schrijvers interviewt Karen Freijer, algemeen manager Partnerschap Overgewicht Nederland (PON). Inleiding van de redactie Om drie redenen staat het tegengaan van overgewicht van de bevolking binnen en buiten het parlement op de agenda: Het coalitieprogramma van...
Combineer vaccinaties voor ouderen met opsporen valrisico
Door Paul van der Velpen. Vanaf 2027 wordt aan alle 60-jarigen (circa 123.500 mensen) een vaccinatie tegen gordelroos aangeboden. Het kabinet heeft hiertoe besloten op basis van advies van de Gezondheidsraad. De kosten om iedereen boven de 60 te vaccineren vond het...
Provincie Drenthe plant zorg- en woonvoorzieningen op basis van de Omgevingswet
Guus Schrijvers interviewt Yvonne Turenhout, gedeputeerde in Drenthe. Yvonne Turenhout heeft in Drenthe onder andere de portefeuilles Zorg en Welzijn, Ruimtelijke Ordening en Wonen. In onderstaand interview staat tussen aanhalingstekens de tekst van Turenhout. Voor de...
Van ziekenfondssanering en budgettering naar gedachten over marktwerking 1982-1987 (aflevering 10)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
Nieuw kabinet: lokale teams in de jeugdzorg: koerscorrectie of bestuurlijke herhaling?
Door Steven P.M. de Waal1. Deze reactie op de jeugdzorgplannen van het kabinet is geschreven vanuit het in september 2021 verschenen manifest van denktank De Jeugdsprong. Dit initiatief van FNV Zorg & Welzijn en Stichting Beroepseer kwam tot stand onder...
Regionaal werkgeverschap: een aantrekkelijk alternatief voor moderne zorgprofessionals en hun werkgevers
Door Robert Vossen, programmamanager bij de Rotterdamse Zorg én landelijk adviseur Regionaal Werkgeverschap bij RegioPlus. Inleiding van de redactie De arbeidsmarkt in de zorg staat opnieuw op een kantelpunt. Terwijl organisaties worstelen met personeelstekorten,...
Complexere thuiszorgtechnologie vraagt meer aandacht voor veiligheid
Door Wim van Harten en Ingrid ten Haken. Wereldwijd, en zeker in Nederland, wordt zorg minder in het ziekenhuis en meer thuis gegeven. Vaak wordt daarbij steeds geavanceerdere medische technologie naar de thuissetting overgeheveld. Sondevoeding en antibiotica-infusen...
Agressie in de zorg? Dat kun je niet maken
Door Rubik Nazarian, directeur Academy Inc, het opleidingscentrum van de DAI-artsen. Inleiding Agressie in de zorg is al lang geen uitzondering meer, maar een structureel maatschappelijk probleem. De impact gaat verder dan het individuele incident: het raakt...
De Beleidsregel Innovatie van de NZa en structurele bekostiging
Door Laura Beenackers, Willemien Alting en Harm Lieverdink. Inleiding In dit artikel beschrijven wij de uitkomsten van de evaluatie van de Beleidsregel Innovatie voor kleinschalige experimenten (verder: Beleidsregel Innovatie; zie ook alhier). De evaluatie beslaat de...
Samen beslissen over verder onderzoek voorafgaand aan een diagnose: ja, dat kan
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p., Docent Professionele Ontwikkeling coassistenten en zorgcriticus te Leeuwarden. Besproken publicatie: Sofie Jacobse, Hanneke Rijkels-Otters, Laura Zwaan, Samen beslissen bij diagnostiek, Ned Tijdschr Geneeskd. 2026;...
Kosten besparen door meer en hoger gekwalificeerde verpleegkundigen: dat is niet de goede aanpak
Door Annet van Harten, psycholoog en bedrijfskundige. Besproken artikel: Saville C, Jones J,Meredith P, et al., Cost-effectiveness of eliminating hospital understaffing by nursing staff: a retrospective longitudinal study and economic evaluation BMJ Qual Saf...
De ontwikkeling van de budgettering van de intramurale zorg werd in 1983-1985 onderschat (aflevering 9)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
De Staatscommissie, een eerste schets voor een opdracht, deel 2: een integrale benadering per sector
Door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren van deze nieuwsbrief. Inleiding In een vorig editorial gaven wij een eerste schets van een opdracht gericht op de Zorgverzekeringswet voor de nog te vormen Staatscommissie. Zoals daar uiteengezet is, is de status en...
Een typologie van private investeringen in de gezondheidszorg en de bijbehorende regulering: algemene observaties en lessen uit vijf landen
Door Marco Varkevisser, Chiara Berardi en Mark Hellowell. Inleiding van de redactie Dit artikel is een Nederlandstalige samenvatting van C. Berardi, M. Hellowell & M. Varkevisser (2026), A typology of private investor-ownership in health service provision...
Gezondheid in alle beleid. Signalen van beweging maar ook van lange adem
Door Erik Buskens. Inleiding Op 5 februari 2026 zonden de staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport, Judith Zs.C.M. Tielen en staatssecretaris Participatie en Integratie, J.N.J. Nobel de voortgangsbrief aanpak Gezondheid in alle Beleidsdomeinen (GiaB) aan de Tweede...
Langdurig verzuim in de zorg is vooral een organisatievraagstuk
Door Irene van der Fels en Marc Spoek, propositiemanager respectievelijk senior organisatieadviseur van IZZ. Inleiding van de redactie Langdurig verzuim ontstaat zelden plotseling. Meestal is dit het eindpunt van een proces dat zich over langere tijd opbouwt....
Domeinoverstijgend samenwerken? Elkaar opzoeken is oplossen
Door Tomas de Berg, Strategisch adviseur bij De Friesland. Introductie door de redactie In 2021 heeft Zorgverzekeraar De Friesland een Domeinoverstijgend loket ingericht om iedereen in Friesland te helpen met vragen die op het snijvlak liggen van de verschillende...
Van Falende Zorginkoop naar Transitiefinanciering
Door Jaap van den Heuvel. Dit jaar vieren we het twintigjarig jubileum van de Marktwerking in de Zorg. Hoewel er feitelijk geen marktwerking is en de doelstellingen van die marktwerking - betaalbare, toegankelijke en kwalitatief goede zorg - bij lange niet...
Samenhang tussen opvlammingen van COPD en chronisch hartfalen pleit voor geïntegreerde zorg
Door Sanne van Dijk, die hieronder haar proefschrift samenvat. Samengevat proefschrift: SHB van Dijk, Symptom dynamics in chronic obstructive pulmonary disease and chronic heart failure: A comprehensive clinical and methodological exploration, PhD thesis, Universiteit...
Groeiende behoefte aan kosten- en volumebeheersing in de zorg 1961-1971 (Aflevering 8)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding op de serie Historische feiten van de Zorgverzekeringswet en haar voorgangers Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed over de...
Hoe suggestief woordgebruik de zorg uitholt en knelpunten vooruitschuift
Door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren Nieuwsbrief Zorg en Innovatie. Inleiding Laten we eerlijk zijn: de gezondheidszorg zoals die in de afgelopen eeuwen is opgebouwd is geënt op een waarde: de bekommering om de zieke, nooddruftige, medemens. De ziekte...
CPB-analyse van zorgkosten in het coalitieakkoord is niet onderbouwd met oorzaak-gevolganalyses tussen bezuinigingen en de effecten op gezondheidsdoelen toegang, kwaliteit en betaalbaarheid
Door Guus Schrijvers en Robert Mouton, redacteuren van deze nieuwsbrief. Hieronder geven wij een samenvatting van de CPB-analyse van de zorgkosten uit het coalitieakkoord voor de komende jaren en geven commentaar hierop in cursief gedrukte woorden. Inleiding Sinds...
Sociaal-geneeskundigen en andere artsen worden supervisor van artificiële Intelligentie (AI)
Door Marcel de Krosse, arts en voormalig bestuursadviseur, CIZ en Casper van Olden, arts, medisch adviseur en architect beslissystemen, CIZ. Inleiding van de redactie In 2022 waren er ongeveer 4.100 sociaal geneeskundigen volgens het Capaciteitsorgaan en dit aantal is...
Zorg voor de alleroudsten met kanker
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p., Docent Professionele Ontwikkeling coassistenten en zorgcriticus te Leeuwarden. Besproken publicatie Schuurman, M. (2025). Contrasting cancer landscapes: Older versus younger adults. [Doctoral Thesis, Erasmus University...
Mentale gezondheid en ggz: tijd voor scherpe keuzes in beleid en bekostiging
Door Elsbeth de Ruijter en Jos Brinkmann, leden van de Raad van Bestuur van GGZ Noord Holland-Noord. Door Jos Brinkmann en Elsbeth de Ruijter, raad van bestuur GGZ Noord Holland Noord In augustus 2025 stelden wij in deze nieuwsbrief dat wachttijden in de ggz alleen...
Een queeste naar minder tijdsdruk, meer teamwork en kwaliteitsverbetering in ziekenhuizen
Door Annet van Harten, die hieronder haar proefschrift samenvat voor beleidsmakers en leidinggevenden in zorg en welzijn. Titel proefschrift: Harten A van, Time pressure and teamwork A Quest for Quality Improvement in Hospitals, PhD thesis, Universiteit Leiden, 5...
Het effect van organisatieveranderingen op de zorgkosten is gering: twee voorbeelden uit de praktijk bewijzen dit
Door Erik Wackers, die hieronder zijn dissertatie samenvat. Samengevatte dissertatie: Wackers, EME, The limited effect of redesigning healthcare delivery models on costs: a study of real-world cases in the Netherlands, Radboud Universiteit, 2025 Nieuwe mogelijkheden...
De gevolgen na de oorlog van het Ziekenfondsenbesluit uit 1941 (zevende aflevering)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding van de redactie op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed...
De Staatscommissie, een eerste schets voor een opdracht, deel 1, de Zorgverzekeringswet
Door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren van deze nieuwsbrief. Inleiding Het lijkt wel alsof betaalbaarheid van zorg de laatste jaren gereduceerd wordt tot het vaststellen van een begrotingsmaximum. Betaalbaarheid van zorg is echter altijd gerelateerd aan...
Broodnodig kwaliteitskompas voor SEH-zorg: Netherlands Emergency department Evaluation Database (NEED)
Door Menno Gaakeer, Bas de Groot, Wendy Thijssen en Bart Candel, allen SEH-artsen werkzaam in diverse ziekenhuizen in Nederland en bestuursleden van de Stichting NEED. De kwaliteitsregistratie Netherlands Emergency department Evaluation Database (NEED) omvat alle zorg...
Geclusterde woonvormen, thuiszorgteams en domeinoverstijgende bekostiging: daaruit bestaat de toekomst van de ouderenzorg
Door Martin Kirchner, verpleegkundige, sociale wetenschapper en oud-bestuursvoorzitter van ouderenzorgorganisatie Noorderbreedte te Leeuwarden. Hij nam per 1 januari afscheid in die functie. Inleiding van de redactie bij dit artikel Het grootste deel van zijn loopbaan...
Spreiding planbare zorg stagneert en frustreert verdere concentratie
Door Wim van Harten. Inmiddels is voldoende bekend dat verdergaande concentratie van vrijwel alle operatieve oncologische zorg en belangrijke delen van vasculaire zorg betere overleving van kanker- en vaat patiënten oplevert. In Nederland is dit traject aan spreiding...
Zorgverleners geven prioriteit aan kwaliteit van zorg en willen discussie over houdbaarheid van de zorg buiten de spreekkamer houden
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p., Docent Professionele Ontwikkeling coassistenten en zorgcriticus te Leeuwarden. Dit artikel gaat over de worsteling van mensen die werken in de zorg om de beschikbaarheid van zorg meer prioriteit te geven bij keuzes in de...
Patiëntervaring met digitale ritmediagnostiek in de huisartsenpraktijk
Door Evert Karregat, Jelle Himmelreich, Ralf Harskamp en Eric Moll van Charante. Dit is een Nederlandstalige samenvatting van onze publicatie in BMJ Open uit December 2025: Patient experiences with a smartwatch 1L-ECG versus traditional Holter monitoring for...
Wlz-afwijzingen bij jongeren en de WMO-gevolgen in getal: verdieping noodzakelijk
Door Marcel de Krosse, arts publieke gezondheidszorg. Inleiding op dit artikel De verschillen in Wlz‑afwijzingspercentages tussen Nederlandse gemeenten (Databank CIZ, het jaar 2025) lijken op het eerste gezicht vooral iets te zeggen over lokale indicatiestelling of...
Het Ziekenfondsenbesluit 1941 en de gevolgen voor de verzekering van zorg (aflevering 6)
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding op de serie Historische feiten van de Zorgverzekeringswet en haar voorgangers Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed over de...
Zorgmaatregelen in het coalitieakkoord: zacht geformuleerde bekende opties, maar hard ingeboekt
Door Robert Mouton en Guus Schrijvers, redacteuren van de nieuwsbrief Zorg en Innovatie. Besproken document: Aan de slag, Bouwen aan een beter Nederland', Coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA + Budgettaire tabel en bijlage bij coalitieakkoord 30 januari 2026, 79...
EHDS helpt VWS regie te nemen – maar gaat VWS snel genoeg?
Door Lies van Gennip. In deze nieuwsbrief worden regelmatig zorgen geuit over achterblijvende digitalisering in de zorg. Zo luidde collega Jan Christiaan Huijsman onlangs nog de noodklok dat toepassing van AI in de zorg mislukt. Structurele fragmentatie van het...
Mentale gezondheid van jongeren vraagt om collectieve verantwoordelijkheid
Door Aniek de Lange, Marieke Rombouts en Maartje van den Essenburg, allen werkzaam bij het Trimbos Instituut. De mentale gezondheid van jongeren staat al enkele jaren hoog op de maatschappelijke agenda. Regelmatig verschijnen nieuwe cijfers uit verschillende monitors,...
Als ik minister van Volksgezondheid zou zijn, zou ik kiezen voor een generatiegebonden verkoopverbod van tabak en nicotineproducten
Door Wanda de Kanter, longarts en voorzitter Rookpreventie Jeugd. Inleiding van de redactie Wat voor einddoel zou jij formuleren voor het rook-preventiebeleid van de nieuwe regering, als jij minister voor Volksgezondheid zou worden? Deze vraag legde de redactie voor...
Zorgmigranten als oplossing voor personeelstekorten
Door Henk Nies. Inleiding: personeelstekorten en maatregelen Personeelstekorten staan samen met betaalbaarheid al een hele poos op de nummers 1 en 2 van de knelpunten van de zorg. Of er nu wel of niet op de zorg bezuinigd wordt, die personeelstekorten blijven nog wel...
Goede Europese kankerzorg vraagt om specifieke pathologie diagnostiek
Door Hiltje de Graaf, internist-oncoloog n.p. en zorgcriticus te Leeuwarden. Besproken publicatie: Manzano A, Svedman C, Hofmarcher T, Wilking N. Comparator Report on Cancer in Europe 2025 - Disease Burden, Costs and Access to Medicines and Molecular Diagnostics. IHE...
Eenduidige palliatieve zorg in Midden-Nederland: een te ambitieus plan
Door Guus Schrijvers, redacteur van de Nieuwsbrief Zorg en Innovatie Besproken document: Van een Kwestie van geluk naar een Staat van vertrouwen, Transformatieplan palliatieve zorg Midden-Nederland, 29 augustus 2025 Introductie van dit artikel Hieronder volgt een...
Mislukte pogingen tussen 1919 en 1940 om binnen het ziekenfondsbestel regionalisatie van de zorg in te voeren en een Ziekenfondsraad op te richten
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Inleiding op de gehele serie artikelen over de geschiedenis van de Zorgverzekeringswet Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed over de...
Europese gezondheidsorganisaties staan machteloos tegenover de wijnlobby
Door Wim van Dalen. Het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat de politieke invloed van de wijnboeren bepaald niet moet worden onderschat. Bij berichten over de nationale en internationale politieke lobby van de alcoholindustrie denken we begrijpelijk vooral aan de...
Zet de Jeugdgezondheidszorg beter in om ongelijkheid en instroom in medische zorg en jeugdzorg te verminderen
Door Paul van der Velpen. Inleiding Vrijwel iedereen komt als kind en opvoeder in aanraking met de jeugdgezondheidszorg (JGZ), via bezoeken aan het consultatiebureau oftewel het Centrum voor Jeugd en Gezin. De JGZ vervult een cruciale preventieve rol bij het...
Zusters let op uw saeck: een kritische beschouwing van het onderzoeksrapport Werkversnellers in de zorg
Door Petrie Roodbol, em. hoogleraar verplegingswetenschappen UMCG. Het onderzoeksrapport in het kort Het onderzoeksrapport werkversnellers in de zorg (2025) van de IT-service verlener Ictivity, presenteert in infografic-achtige stijl de uitkomsten van een...
Gezondheid verbeteren met zingeving en niet met een pilletje
Door Hedwig Vos, hoogleraar huisartsgeneeskunde bij het LUMC. Inleiding van de redactie Eind 2024 werd Hedwig Vos hoogleraar huisartsgeneeskunde. Op vrijdag 21 november 2025 sprak zij haar oratie uit. Die heeft de titel Strijd voor gezondheid. Op verzoek van de...
Vapende pubers: van experimenteren naar verslaving
Door Daphne Raad, arts-onderzoeker Leyden Academy. Samengevat artikel: Raad DCJ, AM Koome, Y el Baser, FJ Borm, EA Croes, D Cohen en D van Bodegom, Frequent, dual and nighttime nicotine use among Dutch adolescents: findings from a school-based survey, European...
Lossen we het huisartsentekort wel op?
Door Dianne Jaspers, huisarts (n.p.) en chief medical officer van Digidok. Inleiding Als vervolg op mijn eerdere artikel in de Nieuwsbrief met de titel “Toekomstvisie 2035 huisartsenzorg, wat ontbreekt is aandacht voor personeelstekorten” stel ik de vraag of we...
Borging van de financiering van zorg voor morgen
Door Frans Schaepkens en Myrthe Ekelmans. Het Waarborgfonds voor de zorgsector (WfZ) streeft naar een zorgsector die over voldoende financiële middelen beschikt om nu èn in de toekomst goede zorg te verlenen. Dankzij de WfZ-borging kunnen zorginstellingen tegen...
Eerste poging tot regionalisering van de ziekenfondsverzekering vond zo’n 100 jaar geleden plaats
Door Karel-Peter Companje, medisch historicus. Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne viel op, dat menig bestuurder en kandidaat-politicus uitspraken deed over de Zorgverzekeringswet. Veelal deden zij dat in aansluiting op teksten in hun verkiezingsprogramma’s...
