%PDF-1.7 1 0 obj << /Type /Catalog /Outlines 2 0 R /Pages 3 0 R >> endobj 2 0 obj << /Type /Outlines /Count 0 >> endobj 3 0 obj << /Type /Pages /Kids [6 0 R 38 0 R 52 0 R ] /Count 3 /Resources << /ProcSet 4 0 R /Font << /F1 8 0 R /F2 9 0 R /F3 10 0 R /F4 11 0 R /F5 40 0 R >> /XObject << /I1 12 0 R >> /ExtGState << /GS1 33 0 R /GS2 34 0 R /GS3 35 0 R /GS4 36 0 R /GS5 64 0 R >> >> /MediaBox [0.000 0.000 595.280 841.890] >> endobj 4 0 obj [/PDF /Text /ImageC ] endobj 5 0 obj << /Producer (dompdf 3.1.0 + CPDF) /CreationDate (D:20260607232558+00'00') /ModDate (D:20260607232558+00'00') >> endobj 6 0 obj << /Type /Page /MediaBox [0.000 0.000 595.280 841.890] /Parent 3 0 R /Annots [ 14 0 R 18 0 R 20 0 R 29 0 R 31 0 R ] /Contents 7 0 R >> endobj 7 0 obj << /Filter /FlateDecode /Length 1661 >> stream xWr6}WS'q$%2/N]wZ'd&I(qMâ?, -N^Ϟ~? @A@o;Jc*yH藣ߦ<:nI2tuA/Pt}CŻm.>ڦTXF^RՓ9߭}ҹchȧ/0\MPڮ0{1*7>L_4T<ɎPS͊Ժ]4̳Y>Ƨ'Z5y^Q춣M DT`gaێ:[LZ2"%S&\)ZcϡhFAqJgQ!^yCW%Ϲf OE3Z;xEseEIR-y^f%VYSq0Vi<ڧ "/P5Ϩʹ2=Ӻ߽ #I2__mEZkhVyiSˎ.?} [,,.FkY|8A"<{S$oxGq*zw`ֹSpQ">T7ZuMsܽJCRc `ќ;gW#W.hQy B![x EJɮPBĂnB"k c-=3UĄ|R HsDKKӕ 7jZqIm3w˄o&|,r%6cJ>p figVcY UZs%w9WTcLȇ1GaZs7pJ1vVB,kї2z124` l)g' U0Vzv2yY6h3a~Ԧ=tcٹ'32 6G*|7wXHa仿_n }g -+q%n\B׌Se ]l| % o\Xmk⢹&Z| Gd44Xڇ] ,}‘oЮyݭ1 |h%#ω{J00l|̻M='eqoY;$8s帖4Y1Ib5M1n/ODg*W>ٖ0w[bLHwCV"{4AfJ^Yq;G' /A5`jBHdv\I4ӧSl8Hþ"ܢd5QX{e%Y0;Óqmly1qW#cjվdoS9A9 p ELNDlFI@/HJHq(/G/ϮB*[yjy>y e\Cw ~qW'oo/tqoܑp՘i,^zVuΌۖAb67j:Q1`,7$e\B6D%nRؕhyXRAwdXč?0pE/)w!cKF:E>_TFi{) endstream endobj 8 0 obj << /Type /Font /Subtype /Type1 /Name /F1 /BaseFont /Times-Roman /Encoding /WinAnsiEncoding >> endobj 9 0 obj << /Type /Font /Subtype /Type1 /Name /F2 /BaseFont /Times-Bold /Encoding /WinAnsiEncoding >> endobj 10 0 obj << /Type /Font /Subtype /Type1 /Name /F3 /BaseFont /Helvetica /Encoding /WinAnsiEncoding >> endobj 11 0 obj << /Type /Font /Subtype /Type1 /Name /F4 /BaseFont /Helvetica-Bold /Encoding /WinAnsiEncoding >> endobj 12 0 obj << /Type /XObject /Subtype /Image /Width 400 /Height 400 /Filter /FlateDecode /DecodeParms << /Predictor 15 /Colors 1 /Columns 400 /BitsPerComponent 8>> /ColorSpace [ /Indexed /DeviceRGB 32 13 0 R ] /BitsPerComponent 8 /Length 6481>> stream xb: >\( ?@ !$>%˲<            OT/ߥ es=8򫿟^rޙ? -y\arq 2{r4]W}oɚ lYf_{q긪{I&)'g:[Ws׌+N=65{孇Em֊6. 8=StSL)/}Q"ݤbO% ՙܛKvT3^/KWU|c|V0!wߵmШQϛ`@˿rތ't;S_ }'VB"TtXy}噶k_AUU<Ȁ5?AC 7_&4ZA gQdF7u7j ֑45׿Qot7"5=]pOm:$v2AТ@xr #uY} ?`D#F$<o| cED\ 0mD+!0!(мTØW"aIu7^.jB z"GUj"^MMFtN ℻jxހM6чHU^5􍊋A8 ɴaHCKgbS#@p6/BYgh Т&}|^$VQuxll &+wQC4"%gEpD}>r=}R&D"XRI @PszEEE#vX#B߉t`.`7&Ti4$)apTi<_Ѯ-yC􊄺M\"PxMMz⢫Q| |z $$p.%=h%a&F@=b|HX.uZTDWPqxyv <_'E{-^E\jA,QZ/x$mϨtE*"&==A'*WSY>@} 9 ATQNCShtҡ%Ws:1Z7yOWuK4ؕ .RA|ɈS|@}kxy*D01J е?Iy'DjR{6KIgd?PϷ*!BߥHɲzLi\"3>/ [9$zAdzc+8E>o3'Bt7Ž> n!-%LE5|a^hyb/AGy"N'@*Eϋ\^DEWj[Z$hgbK2!# oz,!Hc| tP[;lU<ߌz, ؀25.FU[2&BHC>6|sEz5*E o/f%F DNn01onJKx ^tC¯Ѫk> |3Aۆz`^eGo"OIG&pp)I_"V,?<9`(䋱1rp' yKD:盿ȓI?Oi"ًCt12 Qeօm7>c$9I H/Z*ڗIebӑkĿ&>[ëXe,T^"f*?Q<<>=??U{'0:SKAAAAAAAAAAAA*O <|5tX6-ؚDpX,6|]3bYՈ/5E_?MM_A (5 nZ(i߾vRߺ¼$ɂ+S+gk יU+CcocDNvTjް]3)j޳gʲvlm<{$ reiX "z 5s%]u8]މ-HƮۏ+GcUj/HxkvG RۺB.vHwi"Ue݈} c"W CKtCutS <>;+: Z p$T%C~iVa2*vdunaE$;[퇍 7KNzA(uI5Dt80_D FWnqW 7;ƱC I=b9Kr6ybyOq+^!=9J'@)AMJXbf YJ"';Iz(-J{g͉$ KlI֕ܤCѤ 2V^jIM Š`Ȧt} '٢a۔#Ui&zo1{мCKz$ ^%͢9"_ڽ\龬ɂx!GwAw)#(WQĬdAhG=aܫe&f RdA7qlyYaU o 2ze6 ,"^ֵ[pkAhqx;90[X:q7 MSYDhN&}E@褛)^ Pcʁ;.ߊ$7ʛ<^H( IdAh$sAlVp'&ﵒ!'mE찔O RH vXD,+r &DҟN ƨ2*MZWDAP.y͵G@Hdf)(|A5YY/X 0Jl/Yiޓ\A`Ys%A}">AM-D h5HFi )`_gЭAf37G\ vCÀ p0ң^S"itA%ϫ\s!ӺAwcA^kxzݽ}D/wH9- 23(E@L] bo')<".-)ۡ n.g`owЩ`*ϡN.H?ڕ pE} M7>9+J8%ۑ kfNvƷσ %M9ĕO5ȁ=orW2&́ވ|(` ;hbfm=ENV ǺVD #lw Wot,<[fnr\.;AHpc}i A+pG$z☰ ^"Rh"%)^/U[}(Qp= /@ x0D)ç+|;8sxxmJ              Bl^jUeX1,ۢj=~+_=`D ReqMծNQSt McFYuR`0V],AL=_$)fZ.iE ,hCU20ygNRAAG{s_ icTѐ )iUC*׶|^cٞp&vXw"G crSPgN}O.z wZ3ZS1+p"Qot|mC}\b)/ԁO]. 0|Tb@W4αCs9z xj֤;(;kv3- ڳ1YCwHDM֧ʴЇΛBзkWoAxz7!X1މ"}Q<+px{ dxwzWΕLwP4l2Wه}PC?J;o W7xaeŻ~"> 7rkrZj͗uaWL5w *AAi>Փmu`(7y7Vcɍ}"Y' Qd\R ,=&A-b1z;k#_wWbiuJMt^Azgwzط6r62OO#ޞDOᙟj|=9xZ ʑ{hϰb/xc^r&FxtDnM:ѿ`&(u|@8g=mɅx~teU]#@)qsht\ǭbaf{tBpBIUv[ys4)cG‚qMǕ!̽$AVaB-'L 8\%3C?8ѿ|^ÇcmԿ1$ķsqkmctFkXbl]Į-ADGcbu3A ! F͇qwgxރ5Ohi1<.Mtg2i&dG۽1х _;A+=SSD}S;ѝܨG :A\ =fo/N3Qýu8m)\{ b5 Wx!Gwpe澕Md.=Qd]{~%֏} ^9gqQ'R œ35(at15PQqG 487cmIu @>םŋ<5f6W;ۯ' {_ T詏ffJSsgf]i~wYhiNێ3Ÿӭ99 S>:'1M,5#d`4`_\AyOun潊 ;yc^)?<ȾeT^OG^%;APa2}}*HЌu}Y?zS9'egDma bz`}$Dz?wbgBtqm֗>k })Lcg~cc6-+$4+CA,&xZs~6Jpy7u7zL&8+-kZŦ/f=Owxp(+3AAAAAAAAAAAA endstream endobj 13 0 obj << /Filter /FlateDecode /Length 110 >> stream xc_grd\Ͳ@ٺ4Lrsn ~jhnx{~'rvᅇTΦ=>h endstream endobj 14 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 15 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 66.3320 509.7996 151.6520 522.0096 ] >> endobj 15 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.linkedin.com/in/robertmouton/) >> endobj 16 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 17 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 18 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 19 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 355.8200 435.2727 407.8400 447.4827 ] >> endobj 19 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://nieuwsbriefzorgeninnovatie.nl/normen-passende-zorg-nader-beschouwd/) >> endobj 20 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 21 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 447.8720 435.2727 559.9280 447.4827 ] >> endobj 21 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-volksgezondheid-welzijn-en-sport/documenten/rapporten/2022/06/28/kader-passende-zorg) >> endobj 22 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 23 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 24 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 25 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 26 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 27 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 28 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 29 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 30 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 529.8920 124.9219 583.2560 137.1319 ] >> endobj 30 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.raadrvs.nl/documenten/publicaties/2022/10/04/passende-zorg-is-inclusieve-zorg) >> endobj 31 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 32 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 35.0000 110.2699 156.3680 122.4799 ] >> endobj 32 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.raadrvs.nl/documenten/publicaties/2022/10/04/passende-zorg-is-inclusieve-zorg) >> endobj 33 0 obj << /Type /ExtGState /BM /Normal /CA 1 >> endobj 34 0 obj << /Type /ExtGState /BM /Normal /ca 1 >> endobj 35 0 obj << /Type /ExtGState /BM /Normal /CA 0.3 >> endobj 36 0 obj << /Type /ExtGState /BM /Normal /ca 0.3 >> endobj 37 0 obj [6 0 R /Fit] endobj 38 0 obj << /Type /Page /MediaBox [0.000 0.000 595.280 841.890] /Parent 3 0 R /Annots [ 44 0 R 46 0 R ] /Contents 39 0 R >> endobj 39 0 obj << /Filter /FlateDecode /Length 2581 >> stream xYr+:]Ea oTvYI쉭Wy4 PhR-< eJ>!;|Iν $YX8}>=g:{s-1%$sqo |qu5m= UJH-2J RRR1CjOI6BBiBbɦ*7F1-Zɭ{S?z)8HJ)r޲yUf]V:4-KBm6"bd%6WY#Zf+ M}oDD:[KDvO ܛxq<\ uO`ݴnv($fXd, B@xzl_aK݌\Ijl"cȥXI eZRVD xq; WJ&/} (Vrot~M}{_~2M72Udx?w`*2]S@Fy>ixb_F!ߞ~bKWj$0v{M BV.+11C3{7l.L_ A<a4>vX-U.w8 @ rEѰЦKjmu1r%ŝl,1А 2]ɱ`p3Oc?dMwHVQ3| *~8X\A@_50D{GU}kJآ9Y(_Ze^A nXXH{!G>md['v _? ώ;b] #|;?JP.J54#OPiĥ\-H Q5n H>%q^< vecY+y!>.32ύ<ڜv c(̘UNiO\OSHaWBpe6ɤD Zಹ\}PDv.DakSRq(z lr'Ö[!TMC%K;N25덴d`nPN/)T+]CTt?E'\~?s4Q3ee#PVaϼ0Pȩ8}pr/3H5qEPؕdL#JcˊD wWIa$҇xrhȯ gt@Rtj%LHbu%汌,+\i*J N|n굦=:7t8O݃D&j߹8Dy5{ԇ/du F߫fQ!ʟFU r<\u(z^_LFE28xyHnٶlkb=urT\i{YHYJZ'T{:43yP[ۤ4¼rxbn:Y-g#}*QFMD]}Tvԅ k Ax-֖I$Cnn4An!(4HQ0ޑc;]L+[U-7D]Rz3݅^{C8>但t!" m` 2^&`XjK5|뾃>ts?M+q8ӍN%v +LX+h(+nA[LV>l语@W4ba% ,qeUsSt سYIZGMzvN=F9$3~3 ΙCkaEH`P4WsDޕ +ah0@觾+оF)M\$[V˜|TPay B>]6~"Lnj<7;hgօDC n*u+'e=Χ d ˏ²u^z?D.k|vxByDc4wOFBo#6/BC9ßpT:9:H#vͻρX;Aߛb|4;GwvRՋ m$<],)zszM'aEi Rd5ڈ5]q]5ߎCջB~t |<@x1FC'v#+so6u;p`nA0|rg#U$߄|'T_8/*ӥO.j  endstream endobj 40 0 obj << /Type /Font /Subtype /Type1 /Name /F5 /BaseFont /Helvetica-Oblique /Encoding /WinAnsiEncoding >> endobj 41 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 42 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 43 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 44 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 45 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 540.6080 480.8346 580.6280 493.0446 ] >> endobj 45 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.bookspot.nl/engelse-boeken/principles-of-biomedical-ethics-9780190640873?gclid=EAIaIQobChMI6Ienq6bG-gIVpoBQBh3etgOnEAQYBCABEgJbafD_BwE&gclsrc=aw.ds) >> endobj 46 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 47 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 295.1120 407.5746 414.5120 419.7846 ] >> endobj 47 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://www.knmg.nl/advies-richtlijnen/ethische-toolkit/verdiepen/welke-ethische-theorieen-en-stromingen-zijn-er-1.htm) >> endobj 48 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 49 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 50 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 51 0 obj [38 0 R /Fit] endobj 52 0 obj << /Type /Page /MediaBox [0.000 0.000 595.280 841.890] /Parent 3 0 R /Annots [ 55 0 R 57 0 R 59 0 R ] /Contents 53 0 R >> endobj 53 0 obj << /Filter /FlateDecode /Length 1529 >> stream xXr6)ig R-?Nb㸶$$B- PIʚ}")Y+`\ﷀ",g^@$Gp!H%|18_0$,UBY f2m0>LUYYY6i/_Nov퉴2f1ӱ_o;~nS;s{ Ϊ4Ƅ3F7lXhjcr\':SS3) (VD =u |_Kokzo7yR1彷ffR<37i?>Z'B#f> c@+>dzj$` z E8X(x嘦~C(@8&cu/=FQĨ^venfߍRR$1}W93ŷj,THR$׆ǰ͔k\wkNȭ-*q(O0l1^{7)UaőkH +x w%D&]jmB-J(Kcj́YZ:~Z;Rb%rmA0HWءifhF i}no05HNg|CApo h#gFi>(=6-llcg9ZݝGg dDl̎uq˔gѺ_2li"?JQC)gw.[V`Um~f'o,A,ZMrS S{NH7gRMpsC#2d!jf80(H[W9ZBF uf'HAZ/{I$tH-”$&ѻOG}Zìk{cP[[ *]w"6]%Q/y;2&Gw; wPC4{vz?#}E{bt$V]ak . =j5>zr$R5S_akroDD#4PA*[_]9$(WpG "4 0ܘYř"J]FCR>oGS0 a%9<5 DsYX/w$jH$7 5 ttyǶij_q@Z@sIY ũc\FV.~gj>ĊItS ۇ;#;(Oʅ A=Tq02庶B!LZs+f\NT=Zp!-{Z0  AIDj:A;t4m^)~OtC$I;/:d"MGx'#c.Nt-|p~_ޜ_ jдlDsUb'_hbLS>T+@ ,lɒ\ FX.j\|yꡀ n8~Iw» ָll&%:NB'&:6 ʪ? endstream endobj 54 0 obj [52 0 R /Fit] endobj 55 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 56 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 557.2280 728.5334 583.2440 740.7434 ] >> endobj 56 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://nieuwsbriefzorgeninnovatie.nl/effectieve-zorg-lessen-uit-engeland/) >> endobj 57 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 58 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 35.0000 713.8814 67.0160 726.0914 ] >> endobj 58 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://nieuwsbriefzorgeninnovatie.nl/effectieve-zorg-lessen-uit-engeland/) >> endobj 59 0 obj << /Type /Annot /Subtype /Link /F 28 /A 60 0 R /Border [0 0 0] /H /I /Rect [ 221.7560 713.8814 323.7920 726.0914 ] >> endobj 60 0 obj << /Type /Action /S /URI /URI (https://nieuwsbriefzorgeninnovatie.nl/passende-zorg-in-historisch-perspectief%ef%bf%bc/) >> endobj 61 0 obj [52 0 R /Fit] endobj 62 0 obj [52 0 R /Fit] endobj 63 0 obj [52 0 R /Fit] endobj 64 0 obj << /Type /ExtGState /BM /Normal /CA 0.67 >> endobj xref 0 65 0000000000 65535 f 0000000009 00000 n 0000000074 00000 n 0000000120 00000 n 0000000436 00000 n 0000000473 00000 n 0000000622 00000 n 0000000772 00000 n 0000002506 00000 n 0000002615 00000 n 0000002723 00000 n 0000002831 00000 n 0000002944 00000 n 0000009694 00000 n 0000009877 00000 n 0000010010 00000 n 0000010103 00000 n 0000010132 00000 n 0000010161 00000 n 0000010295 00000 n 0000010422 00000 n 0000010556 00000 n 0000010748 00000 n 0000010777 00000 n 0000010806 00000 n 0000010835 00000 n 0000010864 00000 n 0000010893 00000 n 0000010922 00000 n 0000010951 00000 n 0000011085 00000 n 0000011226 00000 n 0000011359 00000 n 0000011500 00000 n 0000011557 00000 n 0000011614 00000 n 0000011673 00000 n 0000011732 00000 n 0000011761 00000 n 0000011892 00000 n 0000014547 00000 n 0000014663 00000 n 0000014693 00000 n 0000014723 00000 n 0000014753 00000 n 0000014887 00000 n 0000015098 00000 n 0000015232 00000 n 0000015402 00000 n 0000015432 00000 n 0000015462 00000 n 0000015492 00000 n 0000015522 00000 n 0000015660 00000 n 0000017263 00000 n 0000017293 00000 n 0000017427 00000 n 0000017553 00000 n 0000017685 00000 n 0000017811 00000 n 0000017945 00000 n 0000018084 00000 n 0000018114 00000 n 0000018144 00000 n 0000018174 00000 n trailer << /Size 65 /Root 1 0 R /Info 5 0 R /ID[<9cace06ee13b89f147aff14bdb8b36cb><9cace06ee13b89f147aff14bdb8b36cb>] >> startxref 18234 %%EOF Passende Zorg, Inclusieve Zorg en Principes - Nieuwsbrief Zorg en Innovatie

Door Robert Mouton, hoofdredacteur Nieuwsbrief Zorg & Innovatie.

Groepsniveau en spreekkamer

Hier vraag ik aandacht voor omissies die lijken post te hebben gevat in het hedendaags beleidsdenken en trek dit door naar een algemene opvatting. Ik wijs daarbij nogmaals op het kader passende zorg. Dit stuk van het Zorginstituut Nederland (ZINL) introduceert vier principes waarop passende zorg is gebaseerd:

1. Passende zorg is waardegedreven

2. Passende zorg komt samen met en gezamenlijk rondom de patiënt tot stand

3. Passende zorg vindt plaats op de juiste plek

4. Passende zorg gaat over gezondheid in plaats van over ziekte

De aanleiding is de omissie dat daarin uitgegaan wordt van de norm dat een behandeling passend is indien de effectiviteit op groepsniveau in alle gevallen is aangetoond. In de spreekkamer telt echter ook een andere wetmatigheid, namelijk die van de unieke situatie van dat moment. Geneeskunde is weliswaar gebaseerd op geaggregeerde kennis, geneeskunst is hoe deze toe te passen. Patiënten zijn geen wandelende DBC’s en behandeling vindt niet alleen plaats vanuit deze vier principes of die ene norm. Opleiding, diplomering en feitelijke uitoefening zijn hierop ook gestoeld. Dit impliceert een handelingsbevoegdheid en -verantwoordelijkheid.

De RVS en inclusieve zorg

De Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving (RVS) publiceerde deze week het essay Passende Zorg is Inclusieve Zorg. Dit essay is een pleidooi om in en rond de zorg een scherp oog te hebben voor verschillen: er moet oog zijn voor het individu ongeacht de achtergrond van sekse, etniciteit, sociale status, beperking en andere persoonlijke kenmerken. Het is in feite een pleidooi voor inclusieve zorg. De Raad pleit daarom voorzichtig voor een aanvulling op de vier principes uit het Kader Passende Zorg namelijk, …. om bij de eventuele doorontwikkeling van het kader aan de 4 basisprincipes van Passende Zorg een vijfde principe toe te voegen: Passende Zorg is inclusief georganiseerd, waardoor het een bijdrage levert aan het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van een eerlijke kans op een gezond leven”(p.26).

Jet Bussemaker, voorzitter van de Raad, zegt het zo in het voorwoord: “Zo is recentelijk het Kader Passende Zorg ontwikkeld, waarin ingegaan wordt op de normen en principes die horen bij zorg die passend is. Maar hoe bieden we passende zorg aan eenieder wanneer de samenleving steeds diverser wordt? Het is noodzakelijk dat we passende zorg nadrukkelijk gaan zien als inclusieve zorg. Als we willen dat zorg persoonsgericht is, waardegedreven en bijdraagt aan de kwaliteit van leven, dan moet de zorg inclusiever worden georganiseerd.

Een beperkt kader passende zorg

Wat dus opvalt is dat de Raad inclusie als vijfde principe oppert. Het is opmerkelijk dat het Zorginstituut Nederland (ZINL) zich, zoals hieruit blijkt, nauwelijks in de filosofie van de geneeskunde heeft verdiept. Dit instituut heeft immers het kader passende zorg ontwikkeld. Het gelijkheidsbeginsel is één van de basisprincipes in de medische ethiek, althans volgens de al decennia lang toonaangevende auteurs op dat gebied. En als dit geconstateerd kan worden, wat dan te denken van een principe van autonomie? Of van goeddoen? Of niet-kwaad doen? Zo missen er ook nog tal van andere overwegingen en noties in het kader, bijvoorbeeld over hoe om te gaan met sterven, met intenties, met plichten, instemming, informatie, de individuele relatie, vertrouwen, competentie, waarheid, respect en voorzichtigheid. Enfin, zo zijn er ook nog diverse manieren en ingangen om ethische analyses te geven. Het voert uiteraard te ver daar nu op in te gaan.

Wat passend is in de unieke individuele relatie in de spreekkamer zal de professional (in samenspraak met zijn patiënt!) maar voor een klein deel enten op de principes uit het ZINL-kader passende zorg. Als hij er überhaupt al kennis van heeft. Uitbreiding van het kader passende zorg met het vijfde beginsel, inclusie, van de RVS is een stap in de goede richting (het is immers een uiting van het gelijkheidsbeginsel). In ditzelfde kader zal bovendien een verwijzing moeten komen naar de hierboven genoemde, geldende principes – en de overwegingen daarbij – in de medische ethiek in de spreekkamer. Die blijven immers van toepassing.

De beleidstaal en de professional

En misschien zit hem daar nou juist de kneep: sluit de taal van de beleidsmaker, inclusief die van de RVS, met alle goede bedoelingen, omissies en waarschuwingen, wel aan bij degenen waarvoor het bedoeld is? En zo nee, is dit dan een reden om het maar niet over kaders en normen te hebben? Zo zwart-wit is het natuurlijk niet, maar als de aangekaarte stellingnames van de ZINl-en en RVS-en van dit land niet bediscussieerd worden ìn de beroepspraktijk en de -opleidingen, zal er weinig veranderen.

Wat wel verandert is dat de spanning tussen de professional en de beleidsmaker op gaat lopen. Passende Zorg kan als een top-down kader worden beschouwd dat strijdig kan zijn met de eerder genoemde bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de professional.

Daarbij komt ook nog eens dat het oorspronkelijke idee achter het kader passende zorg, namelijk het afbouwen van niet-effectieve zorg, in de praktijk blijkbaar een uitermate taai proces is, waarbij alle partijen betrokken zullen moeten zijn. Dit blijkt uit onderzoek in de bijdrage van Jan Peter Heida in deze editie van de Nieuwsbrief en uit de historische analyse van Karel Peter Companje in een eerdere bijdrage.

Conclusie

Het pleidooi van de RVS voor meer en betere inclusie in de zorg is vanuit maatschappelijk oogpunt terecht. De koppeling met Passende Zorg, zowel in de titel van het essay als in het essay zelf, laat echter zien hoezeer we met overbodig, onvolledig en verhullend taalgebruik in de fuik geraken: er wordt met een nieuw jargon en oneliners afstand gecreëerd tussen de beleidsmaker en de professional, een afstand met daarachter een opgeheven vinger.