Guus Schrijvers Interviewt Freek Korver, voorzitter Raad van Bestuur van ziekenhuis Bernhoven.

Inleiding van de redactie

Bernhoven, het ziekenhuis in Uden, begon in 2014 als een van de eerste met passende zorg. In de periode 2020 – 2024 verschenen in deze Nieuwsbrief wisselende berichten over wat ging heten de pilot-Bernhoven. Dezer dagen verschenen berichten dat Bernhoven én de zorgverzekeraar CZ en VGZ weer enthousiast zijn over Bernhoven. Klik hiervoor hier en hier. Dit vormde voor de redactie aanleiding om contact op te nemen met Freek Korver, voorzitter Raad van Bestuur van Bernhoven. In het interview hieronder reflecteert Korver op deze berichten.

Wat versta je onder passende zorg?

FK: “Bij Bernhoven gaan we voor passende zorg, dat wil zeggen voor maximale kwaliteit van leven. En dat is voor iedere persoon iets anders. Iedereen is verschillend door zijn eigen behoeftes en zijn huidige levensfase. Passende zorg bij of in Bernhoven betekent dat wij samen met de patiënt kijken naar welke zorg er op dat moment het beste past. We besteden aan de ‘voorkant’ van het behandeltraject veel aandacht aan het goede gesprek. We nemen de tijd om samen met de patiënt de vraag, de behoeften goed in kaart te brengen. Wij bespreken vervolgens wat in zijn/haar/hen geval de best mogelijke oplossing of behandeling is. En soms kan dit ook betekenen dat we niet behandelen of opereren of dat we met elkaar beslissen dat zorg op een andere plek en/of bij een andere zorgorganisatie (bijvoorbeeld de huisarts) beter past. “

Passende zorg is in Bernhoven dus gericht op maximale kwaliteit van leven en niet op bezuinigingen in de zorg?

FK: “Dat klopt. Wel is het een prettige bijkomstigheid dat passende zorg leidt tot lagere kosten van zorg. Ik citeer hiervoor het recente gezamenlijke persbericht van Bernhoven en de zorgverzekeraars CZ en Coöperatie VGZ: Invoering van passende zorg kan de stijging van de kosten van zorg met zeker 10 procent dempen. Dit valt af te leiden uit een uitvoerig onderzoekstraject door onderzoeksbureau SiRM en Adviesgroep Strategy, dat een onderdeel is van het PwC-concern. In het onderzoekstraject zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd. Daarbij is onder andere gekeken naar de ontwikkeling van de kosten in Bernhoven en naar de kostenontwikkeling van medisch-specialistische zorg in het werkgebied van het ziekenhuis. Deze ontwikkelingen zijn vergeleken met die in verschillende regio’s en met die van diverse vergelijkbare ziekenhuizen. Het doel van het onderzoekstraject was om de maatschappelijke meerwaarde vast te stellen die het concept ‘passende zorg’ in de praktijk oplevert. Door dit onderzoekstraject worden de effecten van de passende zorg bij Bernhoven en ook voor de B.V. Nederland duidelijk zichtbaar. Zo stegen de kosten binnen Bernhoven tussen 2016 en 2019 10 procent minder dan in andere, vergelijkbare ziekenhuizen.”

Dit kwam ook naar voren in de evaluaties van het Centraal Planbureau (Diepstraten M et al, 2020) en van en van IQ Health Care (Dulmen, S van et al.2020) 

FK: “Ja en nee. SiRM en Adviesgroep Strategy& hebben Bernhoven beter vergeleken met controleregio’s en vergelijkbare andere ziekenhuizen”. In de periode tijdens de Covid-pandemie was er enkel coronazorg. Tijdens deze periode is onze focus inhoudelijk en financieel een andere geweest. Daarna is de zorg weer opgebouwd en altijd via het principe van Passende Zorg. Dat is nooit verlaten.”

Wordt dit gedeeld door zorgverzekeraars CZ en Coöperatie VGZ?

FK: “Ja, Rogier van der Hooft, bestuurder Zorg bij CZ, meldde onlangs in een gezamenlijk bericht: De uitkomsten van passende zorg in Bernhoven laten zien dat passende zorg significante resultaten oplevert voor de BV Nederland. Daar kunnen veel andere spelers in de zorg van leren. Wouter Van Maarseveen, directeur medisch specialistische zorg Coöperatie VGZ zei in dit zelfde stuk: De afgelopen twee jaar hebben we in Bernhoven een aantal goede bewegingen en oplossingsrichtingen gevonden. Daar hebben we bij Bernhoven een enorme stap in gemaakt.”

Dus CZ, VGZ en Bernhoven zitten weer op één lijn?

FK: “Bij de start van passende zorg zijn er vooral afspraken gemaakt die op de inhoud en inrichting waren gericht met veel focus op bekostiging en veel minder op de bedrijfsvoering. Structurele aandacht voor de interne bedrijfsvoering is wat uit het oog verloren. Dat been trekken we nu bij. Als je passende zorg gaat introduceren, verdwijnt een deel van je declaratiewaarde: Dat was het voornaamste pijnpunt in onze gesprekken van de afgelopen jaren. Anders gezegd: bij passende zorg verdwijnt een deel van de zorg uit het ziekenhuis. Dit betekent een lagere omzet omdat Bernhoven minder zorg of andere zorg levert, terwijl de vaste kosten niet even hard dalen. Wouter van Maarseveen heeft het volgende opgemerkt en daarmee ben ik het eens: Het gat tussen de kosten en de lagere inkomsten door de gedaalde declaratiewaarden moet ergens worden opgelost. Daar zijn globaal gesproken drie smaken in: meer productie, dat wil zeggen dat het ziekenhuis met de vrijgekomen capaciteit meer patiënten gaat helpen. Ten tweede kun je iets aan de kostenstructuur en dus wellicht ook aan de infrastructuur doen. Óf er moet er iets in de prijzen gebeuren. Uit de onderzoeken en onze gesprekken hierover komt naar voren dat het niet één van die drie oplossingen is, maar eigenlijk altijd een combinatie. Je moet én de productiviteit goed op orde hebben én iets aan de kosten doen én iets doen met een opslag in de tarieven die de zorgverzekeraars hanteren.”

Hoe ziet voor jou de ideale vorm van betaling van passende zorg eruit?

FK: ”Een deel van de oplossing ligt bij het vaststellen van heldere Kritische Prestatie-Indicatoren (KPI’s) voor passende zorg, voor alle organisaties die hiermee aan de slag zijn of willen. Geen honderden KPI’s, maar een stuk of zeven à acht. Daar kunnen we adequaat op sturen én verzekeraars uitleggen wat de effecten zijn van passende zorg.”

Ben je nu tevreden over de passende zorg vanuit Bernhoven?

FK: “Ja. Onze kwaliteitsindicatoren en de tevredenheid van onze patiënten zijn onverminderd hoog afgelopen jaren. We hebben al bereikt dat patiënten zijn tevreden zijn over de dialoog, over het samen beslissen en over de ruimte voor tekst en uitleg. Maar ze zijn ook tevreden over het feit dat de hoogst gekwalificeerde medisch specialist aan de poort staat, dat er niet automatisch behandeld wordt en dat ze snel naar huis kunnen. En intern heeft passende zorg een andere manier van kijken opgeleverd. Dat zit in ons DNA. Daarin onderscheiden we ons en daar mogen we echt trots op zijn.”

Bevat jullie beleidsplan nieuwe elementen ten opzichte van de afgelopen tijd?

FK: “Op dit moment zijn wij bezig met de ontwikkeling van een nieuwe strategie (2028-2032). Hierin zal wederom Passende Zorg ons centrale uitgangspunt zijn. Ook onze rol in het netwerk komt hier weer terug.”

Hoe functioneert de bestuursraad van RVB, MSB en Verpleegkundig Stafbestuur sinds januari 2025?

FK: “Begin 2025 richtten wij deze bestuursraad op. Ik vind dit een mooie stap en een waardevolle impuls voor de medezeggenschap binnen Bernhoven. Op deze manier liggen alle belangen in één keer op tafel en kunnen we een onderwerp gelijk vanuit alle invalshoeken belichten. Het helpt ons om de besluitvorming nog beter te laten aansluiten op de behoeften en dagelijkse zorg voor onze patiënten. Ook past het bij ons streven naar gelijkwaardigheid. Dat is een belangrijke waarde voor ons in Bernhoven, zowel richting onze patiënten als onze medewerkers. Dit werkt tot nu toe heel prettig en ik merk echt inhoudelijke verdieping ook al is het natuurlijk soms ook nog even zoeken met elkaar.“

En gaat de interne organisatie zoals opgezet rond 2014 nog veranderen?

FK: “Nee. Doorontwikkelingen vinden uiteraard altijd plaats, maar de basis blijft staan. Deze werkt goed.”

Dank voor het interview

FK: “Graag gedaan”

Over de geïnterviewde

Freek Korver (1964) is een bestuurder met ruime ervaring in de gezondheidszorg en heeft veel kennis van ICT, bedrijfsvoering en kwaliteitsmanagement. Freek is sinds de zomer van 2022 bestuurder binnen Bernhoven (Uden).

Eerdere publicaties in de Nieuwsbrief Zorg en innovatie over het ziekenhuis Bernhoven de passende zorg aldaar

• Maart 2024 – Het Bernhoven model: the way to go!
• April 2023 – Zes te trekken lessen met passende zorg door ziekenhuis Bernhoven
• Februari 2021 – Het Bernhovenmodel Deel 2
• Januari 2021 – Het Bernhovenmodel Deel 1
• September 2020 – Stank voor dank voor Bernhoven

Publicaties van derden over de case study van Bernhoven

• Diepstraten M, R Douven, A Kopányi-Peuker en G Wijnker, Casestudie Beatrixziekenhuis en Bernhoven, Achtergronddocument Centraal Planbureau, juni 2020, 66 pagina’s.
• Dulmen S van, N Stadhouders, G Westert, E Wackers en P Jeurissen, Op weg naar hoge kwaliteit en lage kosten in de medisch specialistische zorg: Evaluatie veranderprogramma’s Rivas Zorggroep en Bernhoven, rapport IQ Healthcare, Radboudumc , juni 2020, 111 pagina’s
• Peter Bennemeer, De ingreep: Hoe een buitenstaander het ziekenhuis beter maakte, BSL mei 2021.

Zoektermen voor het internet:   

Guus Schrijvers, Freek Korver, Ziekenhuizen, Bernhoven passende zorg 2026, SiRM Strategy PwC Bernhoven onderzoek, kostenontwikkeling medisch specialistische zorg Uden, declaridatiewaarde passende zorg ziekenhuis, CPB casestudie Bernhoven Diepstraten, IQ Healthcare evaluatie Rivas Bernhoven, Wouter van Maarseveen VGZ Bernhoven, Rogier van der Hooft CZ passende zorg, bestuursraad MSB Verpleegkundig Stafbestuur Bernhoven, strategisch plan Bernhoven 2028 2032.