Guus Schrijvers interviewt Chris Naylor, zorgonderzoeker bij King’s Fund te Londen.
Inleiding van de redactie
Op 13 april hield onderzoeker Chris Naylor een plenaire voordracht over het lange termijnbeleid voor de Engelse gezondheidszorg sinds het jaar 2000. Hij deed dat aan het begin van het 26ste International Conference of Integrated Care, dat ruim duizend onderzoekers, beleidsmakers en beleidsadviseurs trok uit 54 landen. Voor de ruim 20 aanwezige Nederlanders was Naylors voordracht om twee redenen interessant. Ten eerste werkte de Engelse regering in 2014 met regionale voorhoede-pilots die lijken op de IZA-plannen in Nederland. Klik hier voor de laatste stand van zaken van het IZA en hier en hier voor de IZA-ontwikkeling in de afgelopen jaren. In de jaren na 2014 werden de Engelse regionale projecten niet geëvalueerd: zie stierven een stille dood en verwierven geen navolging. Wordt dit ook de toekomst van de IZA-projecten? Ten tweede werkte de Engelse gezondheidszorg voor de komende tien jaar met drie doelstellingen die te vergelijken zijn met die in Nederland. Zie hiervoor de titel van dit interview. Engeland loopt niet achter of voor op ons land. Ook nu wil de zittende regering- Starmer starten met regionale bestuurlijke pilots. Moet preventie helemaal naar lokale overheden of meer naar de NHS? En komt er één aansturing voor eerstelijn en social domain of juist niet? En worden de pilots nu wel geëvalueerd? Chris Naylor geeft antwoorden op deze vragen aan het einde van dit artikel.
GS: “Wat houden de beleidsplannen voor de Engelse gezondheidszorg sinds 2000 in?”
CN: “In het jaar 2000 bracht de regering-Blair het NHS-plan uit. (redactie: zie afbeelding).
Dat werd gecombineerd met de grootste duurzame financieringsverhoging ooit voor de NHS met een reeks ingrijpende markthervormingen. Die hervormingen omvatten de invoering van inkooporganisaties (redactie: vergelijkbaar met de inkoopfunctie van zorgverzekeraars in Nederland) en organisaties van zorgaanbieders met een groter niveau van autonomie en onafhankelijkheid van het Department of Health. Zij introduceerden ook meer private aanbieders (redactie: deze laatste zijn vergelijkbaar met de Zelfstandige Behandel Centra. (redactie: Klik hier voor meer informatie hierover.) Er lag nadruk op de keuzevrijheid van de patiënt en de slogan: het geld volgt de patiënt. Met deze nota voerde de NHS in wat ze “betaling op basis van resultaten” noemt. Dit is eigenlijk gewoon betaling op basis van activiteiten. Ziekenhuizen krijgen meer vergoed, afhankelijk van hoeveel patiënten ervoor kiezen om naar hun diensten te komen. Over de politieke context van dit NHS-plan zeg ik het volgende: Dit was in de tijd van Tony Blair. We hadden een zeer zelfverzekerde nieuwe regering die verwachtte minimaal twee parlementaire termijnen aan de macht te blijven. De regering had ongeveer tien jaar om te plannen en hoopte in die periode geleidelijk prestatiedoelen in te voeren. De NHS heeft vrijwel alle doelstellingen die toen werden ingevoerd gehaald. In die zin was het een succesvolle periode in de geschiedenis van de NHS.“
2008: Aandacht voor kwaliteit van zorg
CN: “Het volgende grote nationale plan kwam uit in 2008 onder de naam High Quality Care for All.
Er was nog steeds een Labour-regering, er was geen partijwisseling geweest, maar er was wel een andere premier, namelijk Gordon Brown. High Quality Care for All was zijn poging om een nieuwe visie voor de NHS te lanceren. Het werd duidelijk gepresenteerd als een nieuwe stap van het wezen van de NHS. Dus beginnend vanuit een positie van kracht en nog beter worden. Het bijzondere aan dit plan was de grotere nadruk op de kwaliteit van de zorg. Het NHS-plan uit 2000 heeft veel gedaan om het zorgvolume te verhogen. Vanaf 2000 daalden de wachtlijsten aanzienlijk, maar met de term High Quality Care for All legde het plan van 2008 meer nadruk op kwaliteit. Bijvoorbeeld het introduceren van een nieuw betalingssysteem dat een deel van de betaling die een aanbieder ontvangt koppelt aan kwaliteitsindicatoren. Het introduceerde ook het idee van polyclinics, zoals ze soms werden genoemd, of te wel lokale gezondheidscentra waar patiënten onder één dak toegang hadden tot een breder scala aan diensten, naast de traditionele huisartsenzorg. Destijds waren er plannen om grote aantallen van deze centra te creëren, maar in werkelijkheid was de verandering bescheidener.”
2010: de NHS wordt een bedrijf aangestuurd door managers
CN: “In 2010 was er een regeringswisseling: De conservatieven kwamen aan de macht in een coalitie-regering. Die bracht in datzelfde jaar een nieuw plan uit met de naam Liberating the NHS.
De voorstellen erin worden ook wel de Lansley-hervormingen genoemd naar de toenmalige minister van Volksgezondheid, Andrew Lansley. Dit plan kwam uit na de wereldwijde financiële crisis in 2008, de regeringswisseling en een verslechterende financiële positie voor de Britse regering. De nieuwe conservatieve regering wilde iets gedurfds doen als reactie op deze ontwikkelingen. Ze schafte veel regionale en lokale structuren af en verving deze door nieuwe groepen, genaamd klinische commissiegroepen (Clinical commisioners). Het creëerde een nieuwe instantie genaamd NHS England, verantwoordelijk voor de zorg in Engeland (redactie: en niet voor die in Wales, Schotland en Noord-Ierland). Het idee was om het dagelijkse beheer van de gezondheidszorg buiten het Department of Health te plaatsen. Want dan blijft de politieke invloed op afstand en wordt de NHS meer een soort bedrijf aangestuurd door managers. Het was nog steeds sterk gebaseerd op marktmechanisme dat Blair in 2000 al introduceerde. Dus het gebruik van marktgebaseerde mechanismen als drijfveer voor verbeteringen was de filosofie erachter.”
2014: Regionale voorhoedeplannen (vergelijkbaar met IZA-plannen) gaan van start
CN: “In 2014 bracht de regering het lange-termijnplan Five Year Forward View uit.
Filosofisch gezien was er sprake van een koerswijziging van 180 graden ten opzichte van de nota uit 2014. De Five Year Forward View zei niets over markten, keuze en concurrentie. Het draaide allemaal om samenwerking tussen organisaties, integratie, samenwerking, het vervagen van de grenzen tussen eerstelijns- en tweedelijnszorg, tussen gezondheids- en sociale zorg alsmede tussen mentale en fysieke gezondheidszorg. En het plan stelde nieuwe geïntegreerde zorgmodellen voor die bedoeld waren om meer gecoördineerde zorg voor patiënten te bieden. Die modellen werden getest op enkele regionale pilotlocaties in het hele land (redactie: vergelijkbaar met de |IZA-projecten in Nederland). De locaties kregen de naam voorhoede-gebieden (vanguard sites ). De bedoeling was dat nadat deze zorgmodellen op de voorhoedelocaties waren getest, ze vervolgens consistent in het hele land zouden worden toegepast, maar dat deel is nooit gebeurd. De Five Year Forward View vroeg NHS-organisaties ook om samen met de lokale overheid te plannen voor de gezondheid van hun bevolking over een langere periode. Dit was dus eigenlijk de eerste keer dat NHS-organisaties, in plaats van hun eigen strategische plannen te maken, werden gevraagd samen te werken met hun naburige organisaties, waaronder lokale overheden en anderen, om de komende vijf jaar of zo te plannen. Die werden duurzaamheids- en transformatieplannen genoemd, en ze evolueerden geleidelijk tot geïntegreerde zorgsystemen. Dat was dus 2014.”
2019: Weer meer geld voor de NHS maar leg uit wat je ermee verbetert
CN: “In 2019 kwam het Long Term Plan uit, dat in veel opzichten de aanpak van de Five Year Forward View uit 2014 voortzette. Het was echter wat gedetailleerder.
In plaats van te praten over één grote transformatie, lag de focus op hoe deze eruit zou zien voor specifieke diensten en specifieke gezondheidsproblemen. Hoe zouden ze veranderen in de komende tien jaar? De politiek achter het langetermijnplan was dat de NHS op dat moment in 2019 de overheid vroeg om meer geld te geven. Er werd betoogd dat de financiering die vanaf 2010 was ontvangen niet voldoende was. En de overheid zei in feite: oké, we denken dat we u wat meer financiering kunnen geven, maar op voorwaarde dat u ons een duidelijk plan geeft, voor hoe dat extra geld wordt besteed, zodat we tegen het publiek kunnen zeggen: ja, we verhogen de financiering van de NHS, maar we verwachten dat het ook zal hervormen en verbeteren. Dat was het langetermijnplan in 2019.”
2025: meer preventie, meer eerstelijn en meer digitale zorg
CN: “En dan is het meest recente plan het 10-jarige gezondheidsplan van de nieuwe Labour-regering, dat vorig jaar in 2025 werd gepubliceerd, ook wel Fit for the Future genoemd, de titel van het plan.
De politiek hier is dat er opnieuw een nieuwe Labour-regering is die zich positioneert en in staat acht op de lange termijn te denken en te plannen. Engeland kende de afgelopen vijf of tien jaar veel instabiliteit in de Britse politiek. Burgers wilden stemmen op een regering die stabieler kon zijn en langer vooruit kon denken. Toen de overheid begon met het opstellen van het tienjarenplan voor gezondheid, dacht ze in die termen. En op dat moment won het met een grote meerderheid de algemene verkiezingen van 2024. En waarschijnlijk voelden de meeste mensen zich ervan overtuigd dat deze regering tien jaar zou blijven bestaan. Waarschijnlijk voelt Keir Starmer zich daarvan nu minder zeker. De ideeën in het 10-jaar gezondheidsplan bestaan uit drie grote verschuivingen: een verschuiving van behandelfocus naar preventie, van een ziekenhuisgericht systeem naar een eerstelijns- en sociaal-domeinsysteem, en van een analoge benadering naar een digitale aanpak die het meeste uit nieuwe digitale technologieën haalt. Er is een grote focus in het 10-jaar gezondheidsplan op nieuwe technologieën. Er is een NHS-app, die al enkele jaren bestaat, maar de overheid heeft grote ambities om de reikwijdte van de NHS-app uit te breiden. Ze wil één elektronisch patiëntendossier creëren en gebruikmaken van zaken als geschikte spraaktechnologieën om het leven voor clinici gemakkelijker te maken en om productiviteitsverbeteringen binnen de NHS te realiseren. Er is ook de focus op wat de Secretary of State for Health, Wes Streeting een buurtgezondheidsdienst noemt. Dat is het idee dat er in de loop van de tijd een verschuiving zou moeten zijn in het aandeel uitgaven weg van ziekenhuizen naar eerstelijn en sociaal domein, waaronder ook nieuwe buurtgezondheidscentra, een beetje zoals de polyclinics waar eerder over werd gesproken in het High Quality Care for All-plan. Er vindt ook een bestuurlijke herstructurering plaats. De NHS England, de organisatie die in 2010 is opgericht, wordt opgeheven samen met enkele andere nationale organen en de bevoegdheden komen terug bij het ministerie van Volksgezondheid en dus iets dichter bij de minister van volksgezondheid.”
Kortom
CN: “Dit zijn de zes grote beleidsnota’s sinds 2000.”
Noot van de eindredactie
In de volgende editie van de Nieuwsbrief Zorg en Innovatie wordt DEEL II gepubliceerd met daarin respectievelijk de inschatting van de politieke en beleidsconsequenties in het verleden, heden en toekomst door Chris Naylor en een bespiegeling van Guus Schrijvers door vergelijkingen te trekken met de Nederlandse situatie.
Over de geïnterviewde:
Chris Naylor is Fellow in Gezondheidsbeleid bij The King’s Fund. Hij leidt onderzoeksprojecten en voert beleidsanalyses uit over uiteenlopende onderwerpen, met een focus op geïntegreerde zorg en hervorming van het gezondheidszorgsysteem. Naast zijn rol bij The King’s Fund werkt hij als beleidsmedewerker bij het Centre for Sustainable Healthcare, waar hij zorgorganisaties ondersteunt bij het terugdringen van de CO2-uitstoot en bij de voorbereiding op klimaatgerelateerde risico’s. Voordat hij bij The King’s Fund kwam, werkte Chris in onderzoeksteams bij verschillende organisaties, waaronder het Institute of Psychiatry aan King’s College London en de Public Health Foundation of India in Delhi. Hij heeft een MSc in Public Health van de London School of Hygiene & Tropical Medicine.
Over King’s Fund:
De King’s Fund is een liefdadigheidsinstelling die zich inzet voor de verbetering van de gezondheid en zorg in Engeland. Het doel van de instelling is om een gezondheidszorgsysteem te ontwikkelen dat solidair, rechtvaardig en toekomstbestendig is, met de mens centraal. We bereiken dit door middel van deskundige inzichten en origineel onderzoek; het ontwikkelen van leiders en hun organisaties; en het samenbrengen van mensen om van elkaar te leren en nieuwe oplossingen te vinden en het tot stand brengen van strategische, samenwerkingsverbanden.
Zoektermen voor internet
Guus Schrijvers, Chris Naylor, beleidsontwikkeling, Chris Naylor Kings Fund interview 2026, geschiedenis NHS hervormingen Engeland, Vanguard sites NHS 2014 lessen, Integraal Zorgakkoord IZA Engelse spiegel, Plan Starmer Fit for the Future 2025, Lansley hervormingen NHS 2010, High Quality Care for All Gordon Brown, Tony Blair NHS plan 2000, buurtgezondheidsdienst Wes Streeting, transitie preventie eerstelijn digitaal.
