NEED – Netherlands Emergency department Evaluation Database
Door Bas de Groot, Sanne Tieleman en Menno Gaakeer.
Inleiding
“Without data you are just another person with an opinion” is de bekende uitspraak van William Edwards Deming, Amerikaans statisticus en grondlegger van modern kwaliteitsmanagement. Deze is zeker van toepassing op Spoedeisende Hulp-afdelingen (SEH-afdelingen) in Nederland. In 2016 kreeg Traumanet AMC van toenmalig minister Schippers van VWS als antwoord op hun brandbrief over de problemen in de regionale acute zorg te horen dat zij de problemen onderkende, maar toch ook moest vaststellen dat er toch wel erg weinig kwantitatieve data over de spoedzorg beschikbaar waren (1). In dezelfde tijd speelde de discussie over zelfverwijzers op de Nederlandse SEH-afdelingen. Een groot deel (56%) van de SEH-patiënten zouden zelfverwijzers zijn van wie 80% ook prima bij de huisarts behandeld zou kunnen worden (2). Aangezien huisartsenzorg nu eenmaal goedkoper is dan ziekenhuiszorg zagen Tweede Kamerleden en andere beleidsmakers kansen voor kostenbesparingen. Zij grepen deze getallen aan om de organisatie van spoedzorg onder de loep te nemen en aan te passen (3). Dat deze getallen waren gebaseerd op slechts één studie in een (klein) ziekenhuis welke de methodologische kwaliteit van, ik citeer een collega SEH-arts, een tandartsreclame had, werd gemakshalve buiten beschouwing gelaten. Later bleek in een landelijk onderzoek dat het aantal zelfverwijzers op de SEH-afdelingen in Nederland rond de 17% lag en dat de meeste zelfverwijzers terecht naar de SEH-afdeling waren gegaan (4). In dezelfde tijd werden combinaties van Huisartsenposten (HAP) en SEH-afdelingen gestimuleerd. Door de huisarts een patiënt te laten zien op een spoedpost zouden veel (dure) verwijzingen naar de SEH-afdelingen voorkomen kunnen worden. Hoewel dit in theorie een goed idee leek, bleek later in een systematische review dat de praktijk weerbarstiger is: zowel het aantal verwijzingen naar de SEH als de SEH ligduur bleken te stijgen en de kosten van een combinatie van HAP en SEH lijken bovendien niet op te wegen tegen de baten (5). Daarnaast is er ook een risico op dubbeldiagnostiek, doordat op de SEH het bloedonderzoek dat bij de huisarts was gedaan opnieuw wordt gedaan.
Benchmark-rapporten van SEH’s nodigen uit tot kwaliteitsverbetering
Betrouwbare data van spoedzorg blijken dus hard nodig. Om die reden is in 2016 de stichting NEED opgericht. De NEED staat voor “Netherlands Emergency department Evaluation Database” en is de Nederlandse discipline overstijgende kwaliteitsregistratie voor SEH-afdelingen. Het doel van de NEED is om kwaliteit van spoedzorg inzichtelijk te maken. Dit doet de NEED door jaarlijks benchmarkrapporten te verstrekken aan deelnemende SEH-afdelingen. Daarnaast verstrekt de Stichting NEED geanonimiseerde data aan wetenschappers om onderzoek te doen naar de beste methoden om kwaliteit van spoedzorg te meten en te monitoren. Ook beoogt NEED antwoord te geven op maatschappelijk relevante vragen over (kwaliteit van) spoedzorg in Nederland.
De benchmarkrapporten kunnen door individuele SEH-afdelingen gebruikt worden om hun eigen spoedzorg te evalueren en vast te stellen op welke groepen van SEH-patiënten kwaliteit verbeter programma’s gericht moeten worden. De NEED ziet de benchmarkrapporten niet als middel om vast te stellen wie de beste SEH-afdeling is, maar als uitnodiging voor gesprek tussen SEH-afdelingen waarvan de uitkomstindicatoren ver uit elkaar liggen. Bij andere kwaliteitsregistraties is dit “leren van elkaar” effectief gebleken om de kwaliteit van zorg te verbeteren (6,7). Tot en met 2024 leverden acht SEH-afdelingen data aan de NEED. Deze data werden geleverd door SEH-afdelingen van twee van de zeven academische ziekenhuizen, één algemeen ziekenhuis en vijf STZ ziekenhuizen uit alle windstreken in Nederland. In tabel 1 is te zien hoe de aantallen en de patiëntkarakteristieken verschillen tussen de acht SEH-afdelingen.
Tabel 1. Patiëntkarakteristieken per SEH-afdeling
| Totale Cohort | SEH 1 | SEH 2 | SEH 3 | SEH 4 | SEH 5 | SEH 6 | SEH 7 | SEH 8 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data aan-geleverd (jaartal) | 2017-2024 | 2018–2024 | 2017–2022, 2024 | 2017–2024 | 2024 | 2020–2024 | 2017–2022, 2024 | 2019–2024 | 2018–2024 |
| Totaal (Aantal x 1000) SEH-bezoeken | 1 097,0 | 64,1 | 113,3 | 176,8 | 23,2 | 118,3 | 184,1 | 168,2 | 249,0 |
| Leeftijd mediaan, (IQR) | 56 (30-73) | 65 (51-76) | 54 (27-70) | 51 (25-69) | 61 (34-76) | 59 (30-75) | 59 (33-74) | 56 (29-74) | 55 (29-73) |
| Geslacht, vrouw (%) | 525 142 (47.9) | 30 469 (47.5) | 52 164 (46.0) | 82 848 (47.0) | 11 453 (49.5) | 59 887 (50.6) | 88 959 (48.3) | 81 207 (48.3) | 118 156 (47.7) |
Tabel 2 toont van dezelfde SEH-afdelingen de mate van spoedeisendheid.
Tabel 2. SEH-bezoekers naar triagekleuren SEH-locatie
| Totale Cohort | SEH 1 | SEH 2 | SEH 3 | SEH 4 | SEH 5 | SEH 6 | SEH 7 | SEH 8 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Triage categorie | Blauw/ Groen | 295 232 (27.7) | 3 300 (5.3) | 19 076 (17.5) | 51 931 (30.1) | 13 505 (58.3) | 40 362 (34.8) | 42 183 (23.9) | 90 944 (55.7) |
| Geel | 544 792 (51.1) | 53 423 (85.3) | 50 921 (46.8) | 73 968 (42.8) | 7 735 (33.4) | 55 726 (48.0) | 94 256 (53.4) | 55 879 (34.2) | |
| Oranje | 204 547 (19.2 0 | 5 406 (8.6) | 32 691 (30.1) | 42 652 (24.7) | 1 836 (7.9) | 19 216 (16.6) | 33 911 (19.2) | 15 472 (9.5) | |
| Rood | 21 542 (2.0) | 492 (0.8) | 6 036 (5.6) | 4 072 (2.4) | 76 (0.3) | 740 (0.6) | 6 129 (3.5) | 1 048 (0.6) | |
| Zelf verwijzer (%) | 394 821 (36.6) | 16 963 (28.0) | 36 960 (32.9) | 88 809 (50.3) | 8 464 (36.6) | 19 689 (16.6) | 56 861 (31.1) | 79 578 (47.7) | 87 497 (36.7) |
| Eigen vervoer (%) | 686 396 (65.1) | 19 172 (47.6) | 76 306 (67.3) | 123 039 (69.6) | 14 788 (63.9) | 77 832 (66.8) | 93 679 (61.2) | 116 430 (69.6) | 155 150 (64.0) |
Toelichting op de triagekleuren:
- Blauw: Geen spoed, zelfzorgadvies mogelijk;
- Groen: Niet dringend – binnen twee uur een arts;
- Geel: Dringend – binnen een uur een arts;
- Oranje: Spoed – binnen 10 minuten een arts en
- Rood: Levensbedreigend – direct een arts.
Van de SEH-bezoekers heeft slechts 2 procent code rood: levensbedreigend. De andere kleuren scoren als volgt: Oranje (=spoed) 19,2 procent), geel (=dringend) 51,1 procent| en geen spoed/niet dringend (blauw/groen) 27,7 procent.
Tabel 3 toont de top-zes van de ingangsklachten van de acht SEH-afdelingen in het NEED-bestand.
Tabel 3. Top zes van de ingangsklachten per SEH-afdeling
| Totale Cohort | SEH 1 | SEH 2 | SEH 3 | SEH 4 | SEH 5 | SEH 6 | SEH 7 | SEH 8 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| # 1 | Extremiteits-klachten 183 943 (16.8%) | Pijn op de borst 27 441 (42.8) | Algehele malaise 24 881 (22.0) | Extremiteits-klachten 35 742 (20.2) | Algehele malaise 4 779(20.6) | Extremiteits-klachten 25 022 (21.2) | Extremiteits-klachten 35 184 (19.1) | Algehele malaise 26 617 (15.8) | |
| # 2 | Algehele malaise 178 364 (16.3 %) | Palpitaties 8 860 (13.8) | Extremiteits-klachten 15 991 (14.1) | Algehele malaise 35 359 (20.0) | Extremiteits-klachten 4 659 (20.1) | Algehele malaise 13 851 (11.7) | Algehele malaise 26 464 14.4) | Buikpijn 20 889 (12.4) | |
| # 3 | Buikpijn 109 430 (10.0) | Kortademig-heid 6 571(10. | Buikpijn 10 115(8.9) | Overig 14 795(8.4) | Buikpijn 3 325(14.4) | Buikpijn 12 536 (10.6) | Buikpijn 21 876 (11.9) | Kortademig-heid 16 216 (9.6) | |
| # 4 | Kortademig-heid 97 182 (8.9) | Algehele malaise 4 052 (6.3) | Kortademig- heid 8 739 (7.7) | Kortademig-heid 13 744 (7.8) | Kortademig-heid 2 301 (9.9) | Pijn op de borst 10 987 (9.3) | Kortademig-heid 20 373 (11.1) | Overig 11 862 (7.1) | |
| # 5 | Overig 84 901 (7.7) | Extremiteits-klachten 3 948 (6.2) | Overig 8 434 (7.4) | Buikpijn 12 452 (7.0) | Overig 2 021 (8.7) | Kortademig-heid 10 921 (9.2) | Pijn op de borst 14 991 (8.1) | Wonden 8 731 (5.2) | |
| # 6 | Pijn op de borst 76 764 (7.0) | Collaps 3 664 (5.7) | Trauma, ernstig 8 306 (7.3) | Trauma, ernstig 9 098 (5.1) | Trauma, ernstig 1 151 (5.0) | Gevallen 9 139 (7.7) | Overig 11 127 (6.0) | Pijn op de borst 7 722 (4.6) | |
| Bloedonderzoek Verricht %) | 679 072 (61.9) | 55 794 (87.0) | 76 524 (67.5) | 93 724 (53.0) | 14 937 (64.5) | 72 581 (61.4) | 120 595 (65.5) | 99 034 (58.9) | 145 883 (58.6) |
| Radiologisch Verricht (%) | 614 940 (56.1) | 30 503 (47.6) | 62 265 (54.9) | 12 474 (53.9) | 72 586 (61.4) | 105 898 (57.5) | 89 186 (53.0) | 156 560 (62.9) |
Er bestaan grote verschillen in de ingangsklachten tussen de acht SEH-afdelingen. SEH-1, 4 en 7 hebben dezelfde top-twee aan invalsklachten. Bij SEH-2 zijn dat pijn op de borst (42,8%) en ook palpitaties (13,8%) die eveneens hartklachten kunnen betreffen. Op SEH-8 is buikpijn (12,4 %) de op een na meest voorkomende klacht.
Om relevante klinische uitkomsten op een eerlijke manier te vergelijken moet gecorrigeerd worden voor deze case-mix. Hoewel de acht SEH-afdelingen een representatieve steekproef zijn uit het Nederlandse SEH-landschap, zal het aantal ziekenhuizen dat data levert in 2026 gegroeid zijn naar tien. De komende jaren zal dit aantal verder toenemen waardoor de NEED steeds betrouwbaardere en representatievere data kan leveren (6,7).
Concentratie van spoedzorg en effect van SEH-verblijfsduur op patiënt uitkomsten.
Om medisch specialistische spoedzorg duurzaam beschikbaar en toegankelijk te houden zullen we oplossingen moeten vinden voor uitdagingen, zoals de vergrijzing van de samenleving en het toenemend personeelstekort. Door de politiek wordt onder andere een antwoord gezocht in het concentreren van medisch specialistische spoedzorg, lees: het reduceren van het aantal SEH-afdelingen in Nederland. Hieronder gaan we daarop in, mede met als doel aan te tonen dat het relevant is om bij deze discussie ook gebruik te maken van data over de kwaliteit van integrale SEH-zorg. Het totaal aantal 65-plussers blijft in de komende jaren stijgen en daarmee ook het aantal SEH-patiënten in Nederland. Om die reden zal bij reductie van het aantal SEH-afdelingen in Nederland het aantal patiënten per SEH toenemen. Het aandeel ouderen (65 -79 jaar en 80-plus) dat de SEH bezoekt is daarbij de afgelopen jaren alleen maar toegenomen (Figuur 1). Deze grafiek toont een daling voor het aandeel SEH-patiënten in de leeftijd 18 – 64 jaar en een stijging voor het aantal boven de 65 jaar.
Legenda. Per leeftijdscategorie is het relatief aandeel SEH-patiënten per jaar weergegeven. Bron: Ongepubliceerde data uit NEED tussen 2017 en 2024.
Geografische concentratie van SEH-afdelingen verlaagt niet de ziekenhuismortaliteit
Voor een beperkt aantal specifiek gedefinieerde aandoeningen is gebleken dat concentratie van presentaties hiervan in een beperkt aantal goed toegeruste ziekenhuizen patiëntuitkomsten kan verbeteren. Het is echter de vraag of dit ook geldt voor de overgrote meerderheid van minder complexe spoedzorg, nog los van de vraag hoe hoog complexe SEH-zorg veilig of adequaat gedifferentieerd kan worden van minder complexe SEH-zorg. Bovendien wordt nog nauwelijks aandacht gegeven aan de contraire negatieve effecten van SEH-crowding (mede aangejaagd door concentratie) op kwaliteit van SEH-zorg in het algemeen, maar ook wat betreft presentaties van de specifiek gedefinieerde hoogcomplexe aandoeningen. In Nederland ontbreekt tot op de dag van vandaag een integraal beeld van de kwaliteit van medisch specialistische SEH-zorg.
Bij geografische concentratie neemt de kans op overmatige drukte op de SEH-afdelingen toe, wat op zichzelf een negatieve invloed heeft op zowel patiënt-uitkomsten als werknemers- tevredenheid. Met behulp van data uit de NEED gecombineerd met Deense databases is aangetoond dat er geen associatie bestaat tussen jaarvolumes van SEH-afdelingen en ziekenhuismortaliteit (Ongecorrigeerde analyse: zie tabel 4, en voor confounders gecorrigeerde analyse: referentie 8). Tabel 4 toont op de horizontale as de acht SEH-afdelingen, gerangschikt naar grootte. De kleinste (SEH 1 met een jaarvolumen van 9160 patiënten) ) heeft een gemiddeld jaarvolumen van 9.160 bezoeken en de grootste (SEH-8) van 37.768 bezoeken. Er is geen relatie te zien tussen grootte van de SEH en kwaliteits-uitkomsmaten zoals gemiddelde verblijfsduur op de SEH, de verblijfsduur langer dan vier uur, de ziekenhuisligduur en de ziekenhuismortaliteit. Wat opvalt is, dat 25,8 procent van de SEH-patiënten in deze representatieve steekproef langer dan vier uur verblijft op de SEH.
Tabel 4.Kwaliteitsuitkomsten per SEH-afdeling (2017-2024)
| Totale Cohort | SEH 1 | SEH 2 | SEH 3 | SEH 4 | SEH 5 | SEH 6 | SEH 7 | SEH 8 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gemiddeld jaarvolume bezoeken per SEH (N) | 23624 | 9160 | 16181 | 22586 | 23147 | 26191 | 26288 | 27673 | 37768 |
| SEH verblijfsduurduur mediaan,(IQR) (uren) | 2,8 (1,9 – 4,1) | 2,8 (2,0 – 3,9) | 3,1 (2,0 – 4,5) | 2,7 (1,6 – 4,0) | 3,5 (2,5 – 4,7) | 2,6 (1,8 – 3,4) | 2,8 (1,9 – 3,7) | 3,1 (2,0 – 4,4) | 2,9 (1,9 – 4,3) |
| SEH verblijfsduurduur > 4 uur (%) | 281 820 (25.8) | 15 358 (24.0) | 37 140 (32.8) | 43 242 (24.5) | 21 296 (38.5) | 118 128 (14.6) | 35 941 (19.5) | 52 671 (31.4) | 72 043 (29.2) |
| Ziekenhuis ligduur mediaan, (IQR) (dagen) | 3,0 (1,2 – 6,7) | 3,0 (1,6 – 6,0) | 3,6 (1,6 – 7,6) | 2,7 (1,0 – 6,2) | 3,2 (1,5 – 6,7) | 2,3 (0,9 – 5,2) | 2,9 (1,1 – 6,0) | 3,1 (1,2 – 6,8) | 3,5 (1,6 – 7,4) |
| Ziekenhuismortaliteit (%) | 22 976 (2.1) | 1 012 (1.6) | 3 256 (2.9) | 3 272 (1.9) | 526 (2.3) | 1 942 (1.6) | 3 604 (2.0) | 3 796 (2.3) | 5 568 (2.2) |
| Ziekenhuismortaliteit (OR)\* | \- | 0.541 | 1.486 | 1.006 | 0.869 | 0.628 | 0.811 | 0.980 | 1.000 |
Hogere dagvolumes zijn in Nederland wel geassocieerd met betere uitkomsten. Mogelijk is er een optimum aantal patiënten per dag: bij weinig dagdrukte verliezen mensen hun aandacht en bij teveel drukte neemt het risico op fouten toe. Het gebrek aan een associatie tussen jaarvolumes van SEH-afdelingen en ziekenhuismortaliteit suggereert dat bij meer concentratie van SEH-zorg op minder SEH-afdelingen de patiëntuitkomsten niet zullen verbeteren.
In Denemarken is decennia geleden het aantal SEH-afdelingen al gereduceerd en uit een Voor/Na- studie is gebleken dat de gemiddelde mortaliteit (gecorrigeerd voor case-mix) niet is veranderd na deze reorganisatie van het Deense zorgsysteem (9). Een mogelijke verklaring is dat er nadelige effecten zijn van concentreren van spoedzorg, zoals een toename van overmatige drukte, langere SEH-verblijfsduren op de SEH-afdelingen die open blijven en gemiddeld langere reistijden voor patiënten. Recent is aangetoond dat ook in Nederland, waar de gemiddelde SEH-verblijfsduur relatief kort is vergeleken met andere landen zoals Engeland of Amerika, een langere SEH-verblijfsduurduur is geassocieerd met een langere (case-mix gecorrigeerde) ziekenhuisligduur en hogere ziekenhuismortaliteit (10, 11).
Kortere verblijfsduur op SEH-afdeling leidt waarschijnlijk tot kortere ziekenhuisligduur en lagere ziekenhuismortaliteit
Bovenstaande voorbeelden met NEED data laten associaties zien tussen SEH-verblijfsduur en relevante klinische uitkomsten zoals ziekenhuis ligduur en mortaliteit. Hoewel er in de genoemde studies aanwijzingen zijn dat het niet alleen associaties zijn, maar daadwerkelijk een causaal verband betreft, is dit niet met zekerheid vast te stellen. Als het een causaal verband betreft, en de SEH-verblijfsduur gereduceerd kan worden, zullen ziekenhuisligduur en mortaliteit ook gereduceerd kunnen worden.
Uit benchmarkrapporten blijkt dat niet alleen case-mix gecorrigeerde mortaliteit enorm verschilt tussen SEH afdelingen (Zie Figuur 2 als bijlage bij dit artikel en referentie 12) maar ook case-mix gecorrigeerde SEH verblijfsduur (Figuur 3 in de bijlage). Toekomstig onderzoek en kwaliteit-verbeterprogramma’s in ziekenhuizen moeten laten zien of relevante klinische uitkomsten inderdaad verbeteren als SEH-verblijfsduur afneemt. Los van verbetering van ziekenhuis ligduur of mortaliteit zal de patiënt en werknemer tevredenheid in ieder geval beter worden, omdat surveys herhaaldelijk laten zien dat ze het wachten op een SEH-afdeling vervelend vinden (13-15).
Kortom
Het is belangrijk om verklaringen te vinden voor de gevonden verschillen tussen SEH-afdelingen in Nederland en te onderzoeken welke verschillen gereduceerd moeten en kunnen worden. We nodigen SEH-afdelingen uit om in gesprek te gaan met elkaar en te leren van de verschillen die er zijn, en kwaliteit verbeter projecten te initiëren die uitkomsten kunnen verbeteren.
Tevens nodigen we politici en beleidsmakers uit om gebruik te maken van bovenstaande antwoorden die de NEED al heeft gegenereerd. Alleen dan kunnen we praten over data-gedreven (organisatie van) medisch specialistische spoedzorg en zal beleid niet alleen gestoeld blijven op meningen, maar steeds meer op cijfermatige onderbouwingen.
Over de auteurs
Bas de Groot is SEH-arts en associate professor in het Radboudumc en tevens werkzaam als hoogleraar spoedeisende geneeskunde aan het “Research Centre for Emergency Medicine in Aarhus University Hospital, Aarhus, Denemarken. Hij was (mede-) oprichter en voorzitter van de stichting NEED tussen 2016-2024. Hij is bereikbaar via Bas.DeGroot@radboudumc.nl
Sanne Tieleman is zesdejaars geneeskundestudent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zij doet onderzoek naar trends op Nederlandse afdelingen Spoedeisende Geneeskunde van het Radboudumc, waarbij zij gebruikmaakt van de NEED-database
Menno Gaakeer is werkzaam als SEH-arts en medisch manager van de Zorgeenheid Acuut (SEH – AOA – ICU – CAR) in het Admiraal de Ruijterziekenhuis te Goes. Hij is mede-oprichter van Stichting NEED en vanaf 2024 bestuursvoorzitter. Eerder was hij voorzitter van de NVSHA en het SGO-fonds.Zijn aandachtsgebieden zijn optimalisatie van organisatie van SEH-zorg en SEH-nieuwbouw. Hij is bereikbaar via migaakeer@me.com.
Referenties
- Minister Edith Schippers, ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. 5 oktober 2016. Kenmerk 1002963-153940-CZ.
- Giesbers S, Smits M, Giezen P. Zelfverwijzers SEH jagen zorgkosten op. Overgrote meerderheid had evengoed naar de huisarts gekund. Medisch Contact, 66 nr. 10, 11 maart 2011, 587-590.
- Kamerstuk Tweede kamer der staten generaal, 2 december 2009. Vergaderjaar 2009-2010. Kamerstuk 32123-XVI-nr. 86.
- Gaakeer MI, van den Brand CL, Gips E, van Lieshout JM, Huijsman R, Veugelers R, Patka P. Landelijke ontwikkelingen in de Nederlandse SEH’s; Aantallen en herkomst van patienten in de periode 2012-2015. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2016. 160. D970.
- Ramlakhan S, Mason S, O’Keeffe C, Ramtahal A, Ablard S. Primary care services located with EDs: a review of effectiveness. Emerg Med J, 2015.
- https://www.zorgvisie.nl/sehs-laten-gigantische-verschillen-zien-in-kwaliteit/
- https://nieuwsbriefzorgeninnovatie.nl/broodnodig-kwaliteitskompas-voor-seh-zorg-netherlands-emergency-department-evaluation-database-need/
- Raven W, Smit MD, Lassen AT, Candel BGJ, Gaakeer MI, Ter Avest E, Sir O, Lameijer H, Hessels RAPA, Reijnen R, van Zwet E, de Jonge E, de Groot B. The association of annual and daily volume with in-hospital mortality in Dutch and Danish Emergency Departments. Scandanavian J Trauma Resus Emerg Med, 2026, under review.
- Flojstrup, M., et al., Mortality before and after reconfiguration of the Danish hospital-based emergency healthcare system: a nationwide interrupted time series analysis. BMJ Quality & Safety, 2023. 32(4): p. 202–213.
- Van Dijk M, Baden DN, Gaakeer MI, de Groot B. Langere SEH-ligduur geassocieerd met meer ziekenhuissterfte, ook in Nederland. MC, 2025.
- Van Dijk M, Gaakeer MI, Baden DN and de Groot B. The association between emergency department length of stay and hospital length of stay: an observational multi-centre cohort study. Internal and Emergency Medicine, 2025.
- Raven W, Candel BGJ, Wali N, Gaakeer MI, ter Avest E, Sir O, Lameijer H, Hessels RAPA, Reijnen R, Nickel CH, de Jonge E, van Zwet E, de Groot B. Comparison of Standardized Mortality Ratios in Seven Dutch EDs Based on Presenting Complaints. BMC Emergency Medicine, 2025.
- Bernstein SL, Aronsky D, Duseja R, et al. The effect of emergency department crowding on clinically oriented outcomes. Acad Emerg Med. 2009;16:1–10.
- Sun BC, Hsia RY, Weiss RE, et al. Effect of emergency department crowding on outcomes of admitted patients. Ann Emerg Med. 2013;61:605–11 e6.
- Wang H, Kline JA, Jackson BE, et al. The role of patient perception of crowding in the determination of real-time patient satisfaction at Emergency Department. Int J Qual Health Care. 2017;29:722–7.
Bijlage met funnelplots over verwachte ziekenhuismortaliteit (figuur 2) en verblijfsduur (figuur 3) van enkele SEH’s
Legenda: Elke letter vertegenwoordigd een SEH-afdeling. Elke stip is een gestandaardiseerde (voor case-mix gecorrigeerde) ziekenhuismortaliteit. Bij een Observed / Expected (O/E) Ratio groter dan 1 is ziekenhuismortaliteit groter dan verwacht mag worden op basis van het soort patienten (de case-mix) die op de betreffende SEH gezien wordt, bij een O/E ratio kleiner dan 1 is de ziekenhuismortaliteit lager dan verwacht. Als de stippen buiten de lijnen van de trechter (“funnel”) liggen is de gestandaardiseerde ziekenhuismortaliteit statistisch significant hoger of lager dan 1. Als de stip binnen de funnel ligt is de ziekenhuismortaliteit zo lang als verwacht mag worden gebaseerd op de case-mix. Er is een grote variatie zichtbaar in de ziekenhuismortaliteit die dus niet verklaard kan worden met het soort patienten wat op de betreffende SEH-afdelingen gezien wordt. Bron: benchmarkrapport van de stiching NEED van 2024 en referentie 12. In referentie 12 is ook te terug te vinden welke statistische modellen de verwachte mortaliteit is uitgerekend.
Legenda. Elke letter vertegenwoordigt een SEH-afdeling. Elke stip is een gestandaardiseerde (voor case-mix gecorrigeerde) SEH-ligduur. Bij een Observed / Expected (O/E) Ratio groter dan 1 is een SEH ligduur langer dan verwacht mag worden op basis van het soort patiënten (de case-mix) die op de betreffende SEH gezien wordt, bij een O/E ratio kleiner dan 1 is de SEH ligduur korter dan verwacht. Als de stippen buiten de lijnen van de trechter (“funnel”) liggen is de gestandaardiseerde SEH-ligduur statistisch significant hoger of lager dan 1. Als de stip binnen de funnel ligt is de SEH ligduur zo lang dat verwacht mag worden gebaseerd op de case-mix. Er is een grote variatie zichtbaar in de SEH ligduur die dus niet verklaard kan worden met het soort patiënten dat op de betreffende SEH- gezien wordt. Bron: Benchmarkrapport van de stichting NEED van 2024.
Een voorbeeld: In de eerste grafiek over SEH-verblijfsduur bij extremiteitklachten is de verblijfsduur bij SEH A,E en F langer dan verwacht, bij H en C iets korter dan verwacht en bij B en D veel korter dan verwacht.
Zoektermen voor internet
Bas de Groot, Sanne Tieleman, Menno Gaakeer, ziekenhuizen, Stichting NEED, Netherlands Emergency department Evaluation Database NEED, kwaliteit spoedzorg SEH data, concentratie spoedzorg ziekenhuismortaliteit, verblijfsduur SEH ligduur ziekenhuis, zelfverwijzers SEH percentage cijfers, acute zorg benchmark NEED, SEH crowding overmatige drukte, spoedeisende hulp triagekleuren, acute zorgstelsel hervorming data, kwaliteitsregistratie spoedeisende geneeskunde