Print Friendly, PDF & Email

Door Nansi Maliko, die haar recente proefschrift hieronder samenvat.

Titel proefschrift: Optimizing breast cancer care in the Netherlands using clinical audit data. Klik hier voor de digitale versie. 

De NABON (Nationaal Borstkanker Overleg Nederland) Breast Cancer Audit (NBCA) is een landelijke multidisciplinaire klinische kwaliteitsaudit, voor het meten en verbeteren van de kwaliteit van borstkankerzorg. In de afgelopen tien jaar zijn er ongeveer 159.000 nieuwe borstkankerpatiënten geregistreerd in de NBCA. In dit proefschrift heb ik die tien jaar geëvalueerd. 

Het proefschrift bestaat uit twee delen: Deel I reflecteert op wat de NBCA-kwaliteitsregistratie heeft opgeleverd en wat wij kunnen leren van de resultaten van de kwaliteitsindicatoren. In Deel II wordt ingegaan op de verdere ontwikkeling van de NBCA, in een veranderend veld van borstkankerzorg, gericht op behandeling op maat en kwaliteit van leven. De samenvatting hieronder gaat niet in op de onderzoeksmethodologie. Hiervoor verwijs ik, op verzoek van de redactie, naar het proefschrift zelf.  

Deel I: Optimaliseren van borstkankerzorg; wat kunnen we leren van de landelijke registratie? 

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In Nederland werd in 2021 bij 14.914 vrouwen invasief borstkanker gediagnostiseerd en bij 2.446 vrouwen ductaal carcinoma in situ (DCIS), een voorstadium van borstkanker. Vanwege de toegenomen complexiteit van de borstkankerzorg is een multidisciplinaire aanpak vereist door het behandelteam, hierdoor wordt behandeling op maat mogelijk. De NBCA geeft inzicht in trends in deze multidisciplinaire behandeling van borstkanker en maakt het mogelijk om instituten en uitkomsten te vergelijken.  

Verbetering van de kwaliteit van borstkankerzorg, resultaten van 10-jaar NBCA 

In de eerste studie van dit proefschrift, evalueerden wij aan de hand van de uitkomsten van de kwaliteitsindicatoren de trends in kwaliteit van de borstkankerzorg over een periode van tien jaar in Nederland. Deze trendanalyses laten zien dat de informatie uit de audit gebruikt werd voor kwaliteitsverbetering door te kijken naar beter presterende ziekenhuizen volgens het best practice principe

Alle ziekenhuizen voldoen aan de minimale volumenorm 

In de opvolgende studie hebben wij ons gericht op de huidige structuurindicatoren van de NBCA, die zijn gebaseerd op verschillende determinanten van kwaliteit zoals ziekenhuisvolume en de compleetheid van het multidisciplinaire team. Met deze studie wilden wij onderzoeken of structuurindicatoren die worden gebruikt om een ‘dedicated borstkankerteam’ in de NBCA te definiëren, verband houden met betere kwaliteit van ziekenhuiszorgprocessen en betere resultaten voor borstkankerpatiënten.  

In totaal werden in deze studie 48.527 patiënten in 74 verschillende ziekenhuizen vergeleken.  Negentien ziekenhuizen voldeden aan alle tien de structuurindicatoren die ‘een dedicated borstkankerteam’ definieerden. Bij 24,6% van alle borstkanker patiënten die tijdens de onderzoeksperiode in Nederland werden behandeld vond deze in een van deze negentien ziekenhuizen plaats.  

De ziekenhuizen die voldeden aan de definitie van ‘een dedicated borstkankerteam’ behandelden minimaal 189 borstkankerpatiënten per jaar. Deze afkapwaarde werd gekozen uit de mediaan van het resultaat van de structuurindicator ‘ziekenhuisvolume’ van alle ziekenhuizen (range:60-658). Alle ziekenhuizen voldeden aan de landelijke norm om minimaal 50 operaties per jaar uit te voeren.      

Een hoger volume leidt niet automatisch tot meer kwaliteit 

Uit de resultaten van deze studie bleek dat ziekenhuizen die voldeden aan de definitie van ‘een dedicated borstkankerteam’ beter presteerden op zowel proces- als uitkomstindicatoren die de kwaliteit van de zorg weerspiegelen. Zo kregen patiënten die werden behandeld in een ziekenhuis met een dedicated borstkankerteam bijvoorbeeld vaker een MRI vóór Neo Adjuvante Chemotherapie (NAC) (92,5% vs 88,7%; p<0,001) en hadden vaker een consult bij een radiotherapeut-oncoloog voorafgaand aan NAC (77,8% vs 71,6%; p<0,001). De analyses lieten echter geen significant effect meer zien na correctie voor patiënt- en tumorkenmerken en clustering van patiënten in ziekenhuizen. In de hiërarchische multipele regressieanalyse werd het ziekenhuis als variabele opgenomen, dit om het effect van de niet-gemeten factoren van ziekenhuiszorgprocessen te verminderen.  Wij concludeerden dat de NBCA de mogelijkheid biedt om het effect van de samenstelling van een dedicated borstkankerteam op de kwaliteit van zorg te onderzoeken maar dat het optimaliseren van de structuur indicatoren die een dedicated borstkankerteam definiëren, niet per definitie direct zal leiden tot een betere uitkomsten van de NBCA-kwaliteitsindicatoren. Diverse andere ziekenhuisfactoren spelen ook een rol in de gunstige uitkomsten van ziekenhuizen met een dedicated borstkankerteam.  

Deel II: Nieuwe initiatieven voor betere monitoring van de kwaliteit van de borstkankerzorg 

Deel II beschrijft nieuwe ontwikkelingen van de NBCA die nodig zijn om behandeling op maat te bieden en de kwaliteit van leven van borstkankerpatiënten beter te omvatten in de kwaliteitsregistratie.  

Oncoplastische borstsparende chirurgie: noodzaak voor standaardisatie    

In het tweede deel van het proefschrift komt deze hypothese aan de orde: standaardisatie van oncoplastische borstsparende chirurgie (OPBSC) is noodzaak. Correct gebruik van technieken voor oncoplastische chirurgie zou de kwaliteit van de zorg kunnen verbeteren. Een goed cosmetisch resultaat kan leiden tot een beter zelfbeeld en daardoor een betere kwaliteit van leven voor borstkankerpatiënten. In Nederland wordt echter geen standaarddefinitie voor oncoplastische chirurgie gebruikt.  

Transparantie in de kwaliteit van radiotherapie voor borstkankerzorg: een landelijke registratie van radiotherapie-parameters 

In het laatste hoofdstuk bespraken wij de ontwikkeling van de NBCA-radiotherapie (NBCA-R), een structurele landelijke registratie over radiotherapie bij alle borstkankerpatiënten die minimaal zijn behandeld met chirurgie en radiotherapie.  

Twee pilotstudies zijn uitgevoerd in zes radiotherapie-instituten, om meer inzicht te krijgen in de kwaliteit van de gegeven bestraling en de variatie tussen radiotherapiecentra in Nederland. In de eerste pilotstudie (N=1093) kwam naar voren dat toepassing van partiële borstbestraling (waarbij een deel van de borst bestraald wordt) varieerde van 0%-17% tussen de zes instituten en het geven van een boost op het tumor bed (extra dosis straling op de plek waar de tumor heeft gezeten) van 27%-70%.  

In de tweede pilotstudie implementeerden zes afdelingen de DICOM-radiotherapie uploadmodule in de dagelijkse praktijk. Een module waarmee de specifieke radiotherapie parameters automatisch geregistreerd werden. Uit de pilotstudies bleek dat het zeer goed mogelijk is om relevante informatie van radiotherapie bij borstkanker patiënten te registreren, zowel handmatig als met de automatische uploadmodule, dit laatste met minimale registratielast. De NBCA-R biedt de mogelijkheid om meer inzicht te krijgen in gegeven doseringen voor verschillende indicaties. Op basis van deze gegevens zullen analyses van praktijkvariatie kunnen worden gedaan, met als uiteindelijk doel de kwaliteit van radiotherapie bij borstkanker te verbeteren. 

Conclusie 

De NBCA is al meer dan tien jaar een waardevolle registratie van de kwaliteit van de borstkankerzorg in Nederland. De kwaliteitsindicatoren van de NBCA  laten een hoge kwaliteit van zorg in alle Nederlandse ziekenhuizen zien. Naar aanleiding van nieuwe inzichten uit onderzoeksresultaten worden de borstkanker behandelingen continu aangepast. Om de kwaliteit van zorg adequaat te kunnen blijven monitoren zal de set kwaliteitsindicatoren dan ook continu moeten worden aangepast. In de toekomst zal hierbij de aandacht vooral gericht zijn op behandeling op maat (patient tailored treatment) en gezamenlijke besluitvorming (shared decision making). 

Over de auteur 

Nansi Maliko (1990) studeerde geneeskunde aan de Universiteit Leiden, waar zij in 2017 haar artsdiploma behaalde. Haar interesse in oncologie, medische wetenschap en de organisatorische kant van de gezondheidzorg, hebben geleid tot haar promotieonderzoek. Hiervoor heeft zij zich beziggehouden met het definiëren en inzichtelijk maken van de kwaliteit van borstkankerzorg. Haar proefschrift heeft zij op 14 juni 2023 succesvol verdedigd aan de Universiteit van Amsterdam. Momenteel is Nansi werkzaam als arts niet in opleiding op de afdeling Medische Oncologie in het Antoni van Leeuwenhoek. Nansi wil zich voorts blijven inzetten om de kwaliteit van zorg te verbeteren, zij kijkt uit naar de toekomst.   

Zoektermen op internet: 

Nansi Maliko, proefschrift, borstkanker, NABON, borstkankerzorg, NBCA, patiëntaspecten, ziekenhuizen, eerste lijn

Schrijf u in voor de nieuwsbrief


En ontvang elke 2 weken de nieuwsbrief met de meest recente artikelen in je mailbox!

Klik hier om in te schrijven

Dit zal sluiten in 10 seconden